Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Welke sturingsmogelijkheden krijgen gemeenten onder de Wet collectieve warmte (Wcw)?

Gemeenten krijgen een centrale rol in het besluitvormingsproces met betrekking tot collectieve warmte. Ze bepalen waar een collectieve warmtevoorziening komt en wie de collectieve warmtevoorziening kan aanleggen en exploiteren.

Transporteren en leveren van collectieve warmte onder regie van de gemeente

Op grond van de Wcw is het verboden om warmte te transporteren en te leveren zonder aanwijzing door het college van burgemeester en wethouders. De gemeente stelt eerst een warmtekavel vast. De volgende stap is dat het college een warmtebedrijf aanwijst voor het betreffende warmtekavel. Die aanwijzing kan de gemeente verlenen aan een: 

  • warmtebedrijf met een publiek meerderheidsbelang; 
  • warmtegemeenschap. 

Als de gemeente een publiek warmtebedrijf of een warmtegemeenschap aanwijst, is deze exclusief bevoegd om warmte te leveren in een warmtekavel voor de volledige periode van aanwijzing (minimaal 20 en maximaal 30 jaar). 

Verantwoordelijkheid publieke warmtebedrijf of warmtegemeenschap

Het publieke warmtebedrijf of de warmtegemeenschap is helemaal verantwoordelijk voor:

  • de continuïteit en kwaliteit van de collectieve warmtevoorziening binnen een warmtekavel;
  • het daarvoor noodzakelijke transport en de levering van warmte; 
  • de productie of inkoop van warmte ten behoeve daarvan.

Het warmtebedrijf of de gemeenschap is verplicht om verbruikers binnen de warmtekavel aan te sluiten, tenzij een potentiële verbruiker aangeeft dat niet te willen. Daarnaast is het warmtebedrijf verantwoordelijk voor een betrouwbare, betaalbare en duurzame warmtelevering.

Meer informatie

Relevante praktijkvoorbeelden

7 lessen uit Bospolder-Tussendijken voor een aardgasvrije wijk

Na ruim 7 jaar sloot het project Bospolder-Tussendijken Aardgasvrij op 25 juni feestelijk af met een kennisdag. Het resultaat? Ruim 1.300 woningen, 4 scholen en een wijkcentrum aangesloten op het warmtenet. Samenwerkingspartners gemeente Rotterdam, woningcorporatie Havensteder en warmtebedrijf Eneco delen de belangrijkste lessen van de afgelopen 7 jaar. Anne-Marie Verheijen, programmamanager Aardgasvrij bij gemeente Rotterdam: "Investeren in elkaar was de sleutel tot het succes van deze gebiedsaanpak. Iedereen wist: we moeten het samen doen."

20-07-2026
7 lessen uit Bospolder-Tussendijken voor een aardgasvrije wijk

Van 6.000 naar 15.000 woningen: Delftse aanpak voor groeiend warmtenet

Het warmtenet in Delft krijgt vorm. "In de 1e fase sluiten we 6.000 corporatiewoningen aan, mede dankzij bestaande blokverwarming en goede samenwerking tussen betrokken partijen. Voor de volgende stap ligt de focus op bewonersparticipatie en een betaalbare oplossing voor de lange termijn", zegt Heerd Jan Hoogeveen, programmamanager Energietransitie in de gemeente Delft.

30-06-2026
Van 6.000 naar 15.000 woningen: Delftse aanpak voor groeiend warmtenet

“Zorg dat je als gemeente vroegtijdig specialisten betrekt bij een NRD”

De gemeente Apeldoorn stelde een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) op. Dit ter voorbereiding op de plan-milieueffectrapportage (plan-MER) voor haar warmteprogramma. De Apeldoornse context goed in beeld krijgen, bleek de grootste uitdaging. Rick Hamerling, junior projectleider gemeente Apeldoorn: “Zorg dat je als gemeente vroegtijdig de juiste specialisten betrekt, want een NRD raakt meerdere disciplines binnen de gemeente."

25-06-2026
“Zorg dat je als gemeente vroegtijdig specialisten betrekt bij een NRD”
Bekijk alle praktijkvoorbeelden