Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Welke speciale regels zijn er voor kleine collectieve warmtesystemen onder de Wet collectieve warmte (Wcw)?

Voor kleine collectieve warmtesystemen met maximaal 1.500 aansluitingen gelden specifieke regels. Een warmtebedrijf dat een dergelijk systeem wil exploiteren kan hiervoor ontheffing (en dus geen aanwijzing) aanvragen bij het college van burgemeester en wethouders.

De Wcw onderkent dat ook kleine warmtesystemen bijdragen aan de versnelling van de warmtetransitie. Met het oog op een proportionele belasting hebben warmtebedrijven die een ontheffing vragen voor het realiseren en exploiteren van een klein warmtesysteem:

  • minder (administratieve) verplichtingen;
  • niet noodzakelijk een publiek meerderheidsbelang;
  • geen globaal of uitgewerkt kavelplan en geen investeringsplan; 
  • minder rapportageverplichtingen over leveringszekerheid en duurzaamheid. 

De verplichting om een ontheffing aan te vragen voorkomt dat vooral kleine, lucratieve projecten worden gekozen (cherry picking). Het college moet bij de aanvraag tot een ontheffing bijvoorbeeld beoordelen of dit kleine systeem een collectieve warmtevoorziening in een warmtekavel belemmert.

ACM houdt toezicht

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt toezicht op kleine collectieve warmtesystemen. De ACM heeft vergelijkbare bevoegdheden met betrekking tot onder meer leveringszekerheid als voor standaard collectieve warmtesystemen.

Meer informatie

Relevante praktijkvoorbeelden

Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

In 2014 richtten gemeente Groningen en Waterbedrijf Groningen het publieke warmtebedrijf WarmteStad op. Groningen koos hiermee voor een actieve publieke rol in de warmtetransitie: niet alleen als regisseur, maar ook als eigenaar van een warmtebedrijf dat warmtenetten ontwikkelt en aanlegt. Marco Attema, Strateeg Energietransitie bij de gemeente Groningen: “Binnen de gemeente Groningen geloven we sterk in publieke realisatiekracht: zelf dingen doen.”

11-06-2026
Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

Samenwerken met energiecoöperaties: lessen uit de leerkring

Hoe werk je als gemeente goed samen met energiecoöperaties en bewonersinitiatieven? Tijdens de NPLW-leerkring ‘Samenwerken met energiecoöperaties’ deelden ambtenaren en experts hun ervaringen. In de laatste bijeenkomst van de leerkring kwam het spanningsveld tussen het proces met bewoners en de eigen organisatie aan bod. En hoe je daar constructief mee kan omgaan.

16-02-2026
Samenwerken met energiecoöperaties: lessen uit de leerkring

Monumenten en de historische binnenstad verduurzamen: “begin nu”

De warmtetransitie in (historische) binnensteden is lastig. Standaard-isolatiemaatregelen en nieuwe energie-oplossingen zijn vaak moeilijk toepasbaar. Omdat de historische panden bepalend zijn voor het stadsbeeld, zijn de mogelijkheden voor aanpassingen beperkt en zijn standaard verduurzamingsoplossingen vaak minder geschikt. Demian Keetelaar (adviseur lokale warmtetransitie) en Sandra Hovens (adviseur erfgoed) van de gemeente Amersfoort vertellen over hun aanpak: “Begin nu, adviseer monumenteigenaren in een vroeg stadium en werk met clusters”.

21-05-2025
Monumenten en de historische binnenstad verduurzamen: “begin nu”
Bekijk alle praktijkvoorbeelden