Gemeentelijke organisatie

Om kleine en middelgrote gemeenten te helpen, heeft het NPLW onderzocht hoe een gemeentelijke organisatie die zich bezighoudt met de warmtetransitie eruit kan zien. Welke functies kun je onderscheiden (bijvoorbeeld een projectleider of adviseur warmtenetten), welke taakomschrijvingen passen daarbij en wat is de omvang per functie (in FTE)? De uitkomsten van dit onderzoek hebben we verwerkt in de handreiking gemeentelijke organisaties.

In het onderzoek is gekeken hoe verschillende functies zijn ingebed: in een projectorganisatie, in de bestaande lijnorganisatie of in een regionaal samenwerkingsverband. Bij het bepalen van de organisatieomvang is zowel rekening gehouden met de opgaven waarvoor kleine en middelgrote gemeenten staan, als de CDOKE-middelen die zij tot hun beschikking hebben. Tot slot zijn de bevindingen getoetst bij 50 gemeenteambtenaren.

Welke dilemma’s spelen een rol bij de impact van de energietransitie op de gemeentelijke organisatie? En hoe ga je daarover het gesprek aan? De VNG-gespreksstarter ‘Van ambiëren naar organiseren’ helpt gemeenten op weg. 

Volgen organisatorische keuzes inhoudelijke keuzes of juist andersom? Wat is een goede balans tussen koppelen en ontkoppelen? Hoe verhoudt jouw gemeente zich tot markt en samenleving? Allemaal vragen waarover elke gemeente haar eigen afweging maakt. Dat begint met een goed gesprek, met een kop koffie of thee erbij.

Gemeenten en partners in de warmtetransitie ervaren personeelstekorten op alle niveaus. Regionale of provinciale ondersteuning helpt hierin en kan allerlei vormen aannemen. Platform31 heeft met NPLW regionale arbeidspools (‘flexpools’) en energiedienstencentra onderzocht. De publicatie ‘Slim samenwerken in de energietransitie’ maakt op basis van interviews met 9 initiatieven inzichtelijk aan welke knoppen je kunt draaien. De ‘Menukaart Flexpool’ biedt daarnaast een antwoord op vragen zoals: Waar komen de mensen te werken? Hoe verdeel je de lasten? Wie is verantwoordelijk? Hoe borg je opgedane kennis en hoe zorg je voor goede bestuurlijke borging?

De energietransitie is een veranderopgave waar je niet alleen binnen, maar juist ook buiten de bestaande kaders moet werken om als gemeente je regierol te kunnen pakken. Dan helpt het niet als je bijvoorbeeld te weinig personele capaciteit tot je beschikking hebt en die periodiek moet loskrijgen bij collega’s of ondervangen met inhuur. In de publicatie ‘Ambtelijk ruimte bouwen’ heeft Stroomversnelling in samenwerking met 15 gemeenteambtenaren onderzocht wat de mogelijkheden zijn om de regie te pakken in de energietransitie.

Door ontwikkelingen zoals arbeidskrapte zoeken gemeenten nog meer dan voorheen naar vormen van samenwerking waarbij eigen personeel zonder juridische belemmeringen kan worden uitgewisseld. De handreiking ‘flexibele inzet arbeidsmarkt’ geeft inzicht in de verschillende mogelijkheden van personele uitwisseling en samenwerking, waaronder individuele detachering tussen gemeenten en arbeidspools. De handreiking is geschreven voor medewerkers bij gemeenten en gemeentelijke organisaties die werkzaam zijn op het terrein van HR en arbeidsjuridische zaken.