Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Uitvoeringsparagraaf bij het warmteprogramma

Gemeenten hebben de regie bij het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. In het warmteprogramma leg je vast welke wijken wanneer aan de beurt zijn. Maar hoe organiseer je de uitvoering van je warmteprogramma precies? De uitvoeringsparagraaf geeft antwoord op die hoe-vraag.

Hulpmiddelen

Brug tussen warmteprogramma en praktijk

De uitvoeringsparagraaf beschrijft hoe je de uitvoering van het warmteprogramma organiseert. Je legt hierin vast wat nodig is om de activiteiten uit het programma daadwerkelijk uit te voeren. Het document zorgt voor een duidelijke koppeling tussen je ambities en de benodigde inzet van mensen en middelen.

Wanneer stel je de uitvoeringsparagraaf op?

Je ontwikkelt de uitvoeringsparagraaf in samenhang met het warmteprogramma. Zodra de keuzes in het warmteprogramma concreter worden, bijvoorbeeld over de planning en de gekozen aanpak per wijk, leg je die vast in de uitvoeringsparagraaf.

In de praktijk betekent dit dat je al tijdens het opstellen van het warmteprogramma begint met de uitvoeringsparagraaf. Aanvullende besluiten kun je er dan vervolgens in verwerken. Zo zorg je dat bij vaststelling van het warmteprogramma ook duidelijk is hoe de uitvoering wordt georganiseerd. Dit voorkomt vertraging en maakt het mogelijk om snel aan de slag te gaan.

Herzien en vaststellen

Als gemeente moet je jouw warmteprogramma elke 5 jaar herzien en opnieuw laten vaststellen. Het is verstandig om het besluit over de uitvoeringsparagraaf tegelijk te laten nemen met het besluit over het warmteprogramma. Zo weet het college precies wat het besluit en krijg je als ambtenaar het mandaat om de uitvoering te regelen.

Tips voor de aanpak

Gebruik bij het opstellen van de uitvoeringsparagraaf de volgende tips:

  • Sluit aan bij bestaande werkwijzen. Maak gebruik van de processen en formats die jouw gemeente al heeft, zoals de planning & control-cyclus. Het proces verloopt sneller als je dezelfde taal spreekt als andere afdelingen.
  • Wacht niet op alle details. Begin alvast met de basis, veel details worden pas later duidelijk. Je kunt bijvoorbeeld al vastleggen welke onderzoeken of buurtbijeenkomsten als eerste nodig zijn.
  • Start bij de begroting. Dit dwingt je om heel concreet te worden over de activiteiten die je wilt gaan doen. Die duidelijkheid helpt je weer om de rest van de planning en organisatie in te vullen.

Inhoud uitvoeringsparagraaf

In de uitvoeringsparagraaf komen de volgende onderwerpen aan bod:

  • Doel en scope: een overzicht van de deelprojecten en hoe deze bijdragen aan de doelen van het programma
  • Rollen en sturing: de verdeling van taken en wie welke besluiten mag nemen
  • Geld en capaciteit: een inschatting van de benodigde medewerkers en kosten
  • Risico’s: de belangrijkste gevaren voor de uitvoering, zoals netcongestie, en hoe je deze beheerst
  • Tijd: een globale planning met de start- en einddata van projecten en belangrijke besluitmomenten
  • Participatie en communicatie: hoe je bewoners, bedrijven en andere partners betrekt bij de plannen
  • Kwaliteit: de eisen waaraan projecten moeten voldoen en hoe je dit toetst tijdens de uitvoering
  • Monitoring en rapportage: hoe je de voortgang bijhoudt en presenteert aan het bestuur

Gerelateerde webinars

Webinar over de uitvoeringsparagraaf terugkijken

Hoe zorg je ervoor dat het warmteprogramma niet alleen een beleidsdocument blijft, maar ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd? In dit webinar van 20 april 2026 hoor je alles over de uitvoeringsparagraaf. Dit is hét onderdeel waarin je vastlegt wat ervoor nodig is om de plannen te realiseren.

20-04-2026
Webinar over de uitvoeringsparagraaf terugkijken

Webinar over de modelrapportage MER bij het warmteprogramma terugkijken

In dit webinar lichten we de modelrapportage MER bij het warmteprogramma toe. De Commissie mer, Antea Group en NPLW bespreken de totstandkoming van de modelrapportage en hoe gemeenten deze in de praktijk kunnen gebruiken.

06-02-2026
Webinar over de modelrapportage MER bij het warmteprogramma terugkijken

Webinar over de Handreiking warmteprogramma terugkijken

Uiterlijk in 2026 moeten gemeenten een warmteprogramma opstellen. Ga je als gemeente aan de slag met het warmteprogramma? Kijk dan het NPLW-webinar ‘Handreiking warmteprogramma toepassen in de praktijk’ terug.

28-06-2024
Webinar over de Handreiking warmteprogramma terugkijken
Bekijk alle webinars

Relevante praktijkvoorbeelden

“Zorg dat je als gemeente vroegtijdig specialisten betrekt bij een NRD”

De gemeente Apeldoorn stelde een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) op. Dit ter voorbereiding op de plan-milieueffectrapportage (plan-MER) voor haar warmteprogramma. De Apeldoornse context goed in beeld krijgen, bleek de grootste uitdaging. Rick Hamerling, junior projectleider gemeente Apeldoorn: “Zorg dat je als gemeente vroegtijdig de juiste specialisten betrekt, want een NRD raakt meerdere disciplines binnen de gemeente."

25-06-2026
“Zorg dat je als gemeente vroegtijdig specialisten betrekt bij een NRD”

Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

In 2014 richtten gemeente Groningen en Waterbedrijf Groningen het publieke warmtebedrijf WarmteStad op. Groningen koos hiermee voor een actieve publieke rol in de warmtetransitie: niet alleen als regisseur, maar ook als eigenaar van een warmtebedrijf dat warmtenetten ontwikkelt en aanlegt. Marco Attema, Strateeg Energietransitie bij de gemeente Groningen: “Binnen de gemeente Groningen geloven we sterk in publieke realisatiekracht: zelf dingen doen.”

11-06-2026
Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

Gemeenten en bewoners kiezen samen voor ZLT in Houten en Vlaardingen

Houten en Vlaardingen gaan van het gas af, en dat gaat al vanaf het begin in samenspraak met de bewoners. De Vlaardingse Drevenbuurt en de Polders in Houten behoren tot de eerste wijken die overstappen. Hier loopt een uitgebreid participatieproces, waarin het niet alleen gaat om informeren maar vooral om meedenken.

12-05-2026
Gemeenten en bewoners kiezen samen voor ZLT in Houten en Vlaardingen
Bekijk alle praktijkvoorbeelden