Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Kenmerken van een uitvoeringsplan warmtetransitie

Er zijn veel verschillende soorten uitvoeringsplannen. Want deze zijn sterk afhankelijk van het gebied, de warmteoplossing en de samenwerkingsvorm. Je leest hier meer over de kenmerken en functies van het uitvoeringsplan, ook wel wijkuitvoeringsplan (wup) genoemd.

Luchtfoto van een wijk met rijtjeshuizen met rode daken

Wil je het uitvoeringsplan gebruiken als onderbouwing om het omgevingsplan te kunnen wijzigen en zo de aanwijsbevoegdheid in te zetten? Dan is het belangrijk rekening te houden met het volgende:

  • Gebiedsgericht. Het uitvoeringsplan richt zich op alle gebouwen binnen een duidelijk afgebakend gebied. Zoals een buurt, wijk of dorp.
  • Aardgasvrij. Het uitvoeringsplan focust op volledig afbouwen van aardgasgebruik in het gebied door over te stappen op een alternatieve warmtevoorziening. Een isolatieaanpak hoort daar meestal bij.
  • Aanwijsbevoegdheid. Het uitvoeringsplan onderbouwt de inzet van de aanwijsbevoegdheid om de levering van aardgas in het gebied op termijn te beëindigen.

Uitvoeringsplan als vrijwillig programma

Een uitvoeringsplan is niet wettelijk verankerd. Er zijn dus geen wettelijke eisen aan de vorm en inhoud. Je kunt er wel voor kiezen om het uitvoeringsplan vast te stellen als vrijwillig programma onder de Omgevingswet. Het plan krijgt dan een formele status binnen het stelsel van de Omgevingswet. 

Meer over het uitvoeringsplan als vrijwillig programma

Ander type uitvoeringsplan

Je kunt ook kiezen voor een ander type uitvoeringsplan. Bijvoorbeeld een plan om een gebied aardgasvrij-ready te maken als tussenstap of juist een niet-gebiedsgerichte aardgasvrij-aanpak. Die plannen zullen mogelijk alleen niet bruikbaar zijn als je ook gebruik wilt maken van de aanwijsbevoegdheid.

Functies van een uitvoeringsplan

Het maken van een uitvoeringsplan is niet verplicht, maar het heeft wel diverse belangrijke functies:

  • Het bieden van inzicht en handelingsperspectief aan bewoners, ondernemers en andere gebouweigenaren in het gebied en aan de uitvoerende partners. Een samenhangend plan met duidelijke verantwoordelijkheden, rollen en taken biedt de basis voor het uitvoeren van de warmtetransitie.
  • Het bieden van informatie die het college van burgemeester en wethouders kan gebruiken om besluiten te nemen. Of voor de gemeenteraad als zij later in het proces het omgevingsplan wijzigt.
  • Als informatie die nodig is om te onderbouwen dat de aanwijsbevoegdheid wordt ingezet. Dit is een ingrijpend besluit en voor deze onderbouwing gelden daarom wettelijke kaders.

Een uitvoeringsplan is niet bedoeld om de uitvoering tot in detail te plannen en organiseren. Het uitvoeringsplan is namelijk het vertrekpunt voor de uitvoeringsfase en die kan jaren duren. Daarom is het belangrijk om ruimte te houden voor flexibiliteit.

Meer informatie

Gerelateerde webinars

Webinar over de Doenvermogentoets terugkijken

In dit webinar gaan we in op de Handreiking Doenvermogentoets Warmtetransitie. Dit praktische hulpmiddel helpt gemeenten om in de uitvoering van de warmtetransitie bewoners eerder in actie te laten komen. Beter aansluiten bij het doenvermogen van bewoners zorgt ervoor dat iedereen kan meedoen aan de warmtetransitie, ook mensen in een kwetsbare positie.

02-03-2026
Webinar over de Doenvermogentoets terugkijken

Webinar over het uitvoeringsplan terugkijken

Wat zet je precies in een uitvoeringsplan? En hoe past dit plan in het proces dat gemeenten doorlopen om een wijk aardgasvrij te maken? In het webinar over de handreiking uitvoeringsplan kwamen onder meer deze vragen aan bod. Heb je het gemist of wil je het graag nog een keer rustig terugkijken?

18-12-2023
Webinar over het uitvoeringsplan terugkijken
Bekijk alle webinars

Relevante praktijkvoorbeelden

7 lessen uit Bospolder-Tussendijken voor een aardgasvrije wijk

Na ruim 7 jaar sloot het project Bospolder-Tussendijken Aardgasvrij op 25 juni feestelijk af met een kennisdag. Het resultaat? Ruim 1.300 woningen, 4 scholen en een wijkcentrum aangesloten op het warmtenet. Samenwerkingspartners gemeente Rotterdam, woningcorporatie Havensteder en warmtebedrijf Eneco delen de belangrijkste lessen van de afgelopen 7 jaar. Anne-Marie Verheijen, programmamanager Aardgasvrij bij gemeente Rotterdam: "Investeren in elkaar was de sleutel tot het succes van deze gebiedsaanpak. Iedereen wist: we moeten het samen doen."

20-07-2026
7 lessen uit Bospolder-Tussendijken voor een aardgasvrije wijk

"De warmtetransitie is een marathon, geen sprint"

De gemeente Maashorst heeft het afgelopen jaar veel energie gestopt in de opzet van een uitvoeringsorganisatie voor de warmtetransitie. Met ondersteuning van de CDOKE-middelen staat er nu een ijzersterk team. Initiatiefnemer Andy Engel is tevreden. ‘De basis moet op orde zijn.’

17-03-2025
"De warmtetransitie is een marathon, geen sprint"

Uitvoeringsplannen schrijven geeft gemeente duidelijkheid

“Het opstellen van uitvoeringsplannen biedt de Gemeenteraad duidelijkheid over wat er de komende jaren gaat gebeuren in de wijken. Zo kunnen we de warmtetransitie goed uitdenken en er later planmatig uitvoering aan geven”. Roelf van Till (inmiddels werkzaam bij NPLW) en Alexander Robertus, beide projectleider energietransitie bij de gemeente Den Haag, vertellen over hoe zij samen met collega’s 3 uitvoeringsplannen hebben opgesteld.

06-03-2024
Uitvoeringsplannen schrijven geeft gemeente duidelijkheid
Bekijk alle praktijkvoorbeelden