Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Isolatiemaatregelen tussenwoning jaren 90

Door de komst van het Bouwbesluit worden er woningen gerealiseerd met meer aandacht voor energieprestatie en thermische isolatie dan de voorgaande bouwjaren.

Kenmerken van deze woningen

  • Cv-ketel
  • Natuurlijke toevoer en mechanische afvoer
Schematische weergave isolatiemaatregelen tussenwoning jaren 90
Toelichting bij deze afbeelding
Schematische weergave van 3 isolatiemaatregelenpakketten voor een tussenwoning uit de jaren '90 (20ste eeuw)
Schematische weergave isolatiemaatregelen tussenwoning jaren 90
Bouwdeel huisEigenschappenSpecificaties
Begane grondvloergeïsoleerde vloer (100 mm)Rc = 2,50 m²K/W
Voor- achtergevelgeïsoleerde spouwmuur (100 mm)Rc = 2,50 m²K/W
Hellend dakgeïsoleerd dak (100 mm)Rc = 2,50 m²K/W
Ramen

grotendeels HR++-glas

soms conventioneel dubbel glas

Uw = 1,80 W/m²K

Uw = 2,90 W/m²K

Voor- en achterdeurongeïsoleerde deurUd = 3,40 W/m²K
Infiltratiematige kier- en naaddichtingqv;10 = 1,50 dm3/s.m2
Ventilatiesysteemnatuurlijke toevoer en mechanische afvoersysteem C1
 Netto-warmtebehoefte 86 kWh/m²Standaard
≤ 67 kWh/m²
Specificaties isolerende eigenschappen per bouwdeel

3 maatregelenpakketten om te voldoen aan de Standaard

Er zijn 3 verschillende maatregelenpakketten voor een tussenwoning jaren 90 om aan de Standaard te voldoen. Elk pakket wordt hieronder kort beschreven. In de schema's vind je een overzicht van het bouwdeel, de huidige situatie en de aanvullende maatregelen. Je ziet per bouwdeel de huidige situatie en de maatregelen die nodig zijn om aan de Standaard te voldoen. 

Maatregelenpakket 1

In dit maatregelenpakket is gekozen voor een combinatie van triple-glas in nieuwe kozijnen, wijziging van het ventilatiesysteem en verbeteren van de luchtdichtheid. Met deze maatregelen zijn meerdere combinaties mogelijk. Zie hiervoor het schema hieronder.

BouwdeelHuidige situatieMaatregelenSpecificatie
Ramengrotendeels HR++-glas,
incidenteel  conventioneel dubbel glas
overal triple glas in nieuwe (kunststof) kozijnenUw = 1,40 W/m²K
Infiltratiematige kier- en naaddichting    verbeteren kier- en naaddichting: bij aanbrengen isolatie, tochtband kozijnen, afdichten doorvoeringen in begane grondvloer en dak (gebruik manchetten), kier- en naden t.p.v. woningscheidende wand/meterkastqv;10;ref ≤ 1,00 dm3/s.m²
Ventilatiesysteemnatuurlijke toe- en mechanische afvoerNatuurlijke toevoer (zr-roosters) en mechanische afvoer met CO2-meting in woonkamer en hoofdslaapkamer systeem C4c
 Netto-warmtebehoefte na maatregelen 66 kWh/m²Standaard
≤ 67 kWh/m²
Specificaties isolatiemaatregelen per bouwdeel

Maatregelenpakket 2

In het tweede maatregelenpakket is gekozen voor een combinatie van triple glas in nieuwe kozijnen, geïsoleerde deur, wijziging van ventilatiesysteem en verbeteren van de luchtdichtheid.

BouwdeelHuidige situatieMaatregelenSpecificatie
Ramengrotendeels HR++-glas,
incidenteel  conventioneel dubbel glas
overal triple glas in nieuwe (kunststof) kozijnen (BCRG-kwaliteitsverklaring)Uw = 1,00 W/m²K
Voor- en achterdeurongeïsoleerde deurgeïsoleerde deurUd = 2,00 W/m²K
Infiltratiematige kier- en naaddichtingverbeteren kier- en naaddichting: bij aanbrengen isolatie, tochtband kozijnen, afdichten doorvoeringen in begane grondvloer en dak (gebruik manchetten), kier- en naden t.p.v. woningscheidende wand/meterkastqv;10;ref ≤ 1,00 dm3/s.m²
Ventilatiesysteemnatuurlijke toe- en mechanische afvoernatuurlijke toevoer (zr roosters) en mechanische afvoer met CO2-meting in woonkamersysteem C4a
 Netto-warmtebehoefte na maatregelen 67 kWh/m²Standaard
≤ 67 kWh/m²
Specificaties isolatiemaatregelen per bouwdeel

Maatregelenpakket 3

In het derde maatregelenpakket is gekozen voor balansventilatie met wtw. Overige maatregelen aan de thermische schil zijn niet nodig.

BouwdeelHuidige situatieMaatregelenSpecificatie
Ventilatiesysteemnatuurlijke toe- en mechanische afvoer  mechanische toevoer en mechanische afvoer met WTWsysteem D2
 Netto-warmtebehoefte na maatregelen 63 kWh/m²Standaard
≤ 67 kWh/m²
Specificaties isolatiemaatregelen ventilatiesysteem

Meer informatie

Gerelateerde webinars

Webinar over het bereiken van bewoners bij de isolatieaanpak terugkijken

Veel gemeenten hebben inmiddels een isolatieaanpak, maar merken dat ze niet alle doelgroepen bereiken of dat bewoners na een eerste contactmoment geen vervolgstappen zetten. Hoe komt dat? En belangrijker: wat werkt wél? Je leert het in dit webinar.

10-11-2025
Webinar over het bereiken van bewoners bij de isolatieaanpak terugkijken

Webinar over waterzijdig inregelen terugkijken

Met waterzijdig inregelen kunnen bewoners flink besparen op het energieverbruik van hun verwarmingssysteem. Deze methode wordt nog niet op grote schaal toegepast. Dit roept de vraag op waarom dit zo is. En vooral hoe je als gemeente deze methode actief kunt inzetten om inwoners in energiearmoede te helpen.

15-05-2025
Webinar over waterzijdig inregelen terugkijken

Webinar over het bereiken van mensen in energiearmoede terugkijken

Op 3 oktober 2024 vond het NPLW-webinar plaats over energiearmoede. Hierin bespreken we hoe je mensen kunt bereiken die leven in energiearmoede. Wat werkt goed? Hoe organiseer je het? En hoe neem je belemmeringen weg?

03-10-2024
Webinar over het bereiken van mensen in energiearmoede terugkijken
Bekijk alle webinars

Relevante praktijkvoorbeelden

Energieverkenners gaan nét dat stapje verder: zo begeleidt Weststellingwerf bewoners van A tot Z naar een geïsoleerd huis 

Gemeente Weststellingwerf wil inwoners zo goed mogelijk helpen om hun woning te isoleren. De aanpak draait vooral om 1 ding: drempels verlagen door persoonlijke hulp te bieden. Jildou Visser (communicatieadviseur klimaat en duurzaamheid) vertelt: “Weststellingwerf gaat net dat stapje verder, en zet naast energiecoaches ook energieverkenners in. En straks ook een fixteam.”

07-05-2026
Energieverkenners gaan nét dat stapje verder: zo begeleidt Weststellingwerf bewoners van A tot Z naar een geïsoleerd huis 

“Als mijn buur het kan, kan ik het ook” - Hoe Breda met Energieke Buren bewoners in beweging krijgt

In de Bredase wijk Doornbos-Linie helpen bewoners elkaar om hun woning te isoleren. Dit zijn bewoners die zelf al stappen hebben gezet en een Bredase verduurzamingssubsidie hebben aangevraagd. Zij delen hun ervaringen met buurtgenoten en beantwoorden vragen. Dit zijn de Energieke Buren: mensen die energiebesparing begrijpelijk maken en buurtgenoten helpen om de eerste stap te zetten. We vroegen Anke Baijens (procescoördinator Energieke Wijken bij gemeente Breda) naar haar ervaringen.

22-04-2026
“Als mijn buur het kan, kan ik het ook” - Hoe Breda met Energieke Buren bewoners in beweging krijgt

“Als je het dorp ingaat, dan gebeurt er iets” - zo bereikt Hollands Kroon energiearme huishoudens

Gemeente Hollands Kroon werkt al jaren aan een praktische isolatieaanpak voor inwoners. Met name de manier waarop het energieteam de dorpen intrekt, blijkt zeer effectief. Samen met Ferdinand Pronk (aanjager energiebesparing bij gemeente Hollands Kroon) kijken we hoe het Hollands Kroon lukt om juist de moeilijkste doelgroep te bereiken. Welke gedragstechnieken zetten ze in en waarom werken ze?

31-03-2026
“Als je het dorp ingaat, dan gebeurt er iets” - zo bereikt Hollands Kroon energiearme huishoudens
Bekijk alle praktijkvoorbeelden