Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Startanalyse 2025

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft voor gemeenten de Startanalyse 2025 gemaakt. De startanalyse ondersteunt gemeenten bij het maken van keuzes voor een andere warmtevoorziening.

Vergezicht over Vlissingen

Met de Startanalyse krijgen gemeenten inzicht in verschillende technische mogelijkheden om gebouwen zonder aardgas te verwarmen, en in de nationale meerkosten daarvan. Denk daarbij aan warmtepompen, warmtenetten, een combinatie van beide of een hybride warmtepomp in combinatie met klimaatneutraal gassen.

Op grond van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) stellen gemeenten uiterlijk eind 2027 een warmteprogramma vast. In een warmteprogramma leg je vast welke stappen je de komende 10 jaar neemt om tot een aardgasvrije warmtevoorziening te komen. Je kunt de startanalyse gebruiken om tot een onderbouwing te komen van de keuzes die je vastlegt in het warmteprogramma.

Opbouw Startanalyse

De Startanalyse bestaat uit de volgende onderdelen:

  • documenten, zoals een gebruikershandleiding, verdiepend rapport en een kernrapport;
  • strategievergelijking: een overzicht van de verschillende warmteopties voor een buurt op 1 kaart;
  • kaarten met meer gedetailleerde informatie over de Startanalyse-resultaten;
  • gemeentedata: tabellen met resultaten op buurtniveau, per gemeente;
  • uitleg strategieën en varianten,  zoals opgenomen in de Actualisatie van de Startanalyse.

Antwoorden op enkele veelgestelde vragen rondom de startanalyse

Meer informatie

Gerelateerde webinars

Webinar over de uitvoeringsparagraaf terugkijken

Hoe zorg je ervoor dat het warmteprogramma niet alleen een beleidsdocument blijft, maar ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd? In dit webinar van 20 april 2026 hoor je alles over de uitvoeringsparagraaf. Dit is hét onderdeel waarin je vastlegt wat ervoor nodig is om de plannen te realiseren.

20-04-2026
Webinar over de uitvoeringsparagraaf terugkijken

Webinar over de modelrapportage MER bij het warmteprogramma terugkijken

In dit webinar lichten we de modelrapportage MER bij het warmteprogramma toe. De Commissie mer, Antea Group en NPLW bespreken de totstandkoming van de modelrapportage en hoe gemeenten deze in de praktijk kunnen gebruiken.

06-02-2026
Webinar over de modelrapportage MER bij het warmteprogramma terugkijken

Webinar over de Handreiking warmteprogramma terugkijken

Uiterlijk in 2026 moeten gemeenten een warmteprogramma opstellen. Ga je als gemeente aan de slag met het warmteprogramma? Kijk dan het NPLW-webinar ‘Handreiking warmteprogramma toepassen in de praktijk’ terug.

28-06-2024
Webinar over de Handreiking warmteprogramma terugkijken
Bekijk alle webinars

Relevante praktijkvoorbeelden

“Zorg dat je als gemeente vroegtijdig specialisten betrekt bij een NRD”

De gemeente Apeldoorn stelde een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) op. Dit ter voorbereiding op de plan-milieueffectrapportage (plan-MER) voor haar warmteprogramma. De Apeldoornse context goed in beeld krijgen, bleek de grootste uitdaging. Rick Hamerling, junior projectleider gemeente Apeldoorn: “Zorg dat je als gemeente vroegtijdig de juiste specialisten betrekt, want een NRD raakt meerdere disciplines binnen de gemeente."

25-06-2026
“Zorg dat je als gemeente vroegtijdig specialisten betrekt bij een NRD”

Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

In 2014 richtten gemeente Groningen en Waterbedrijf Groningen het publieke warmtebedrijf WarmteStad op. Groningen koos hiermee voor een actieve publieke rol in de warmtetransitie: niet alleen als regisseur, maar ook als eigenaar van een warmtebedrijf dat warmtenetten ontwikkelt en aanlegt. Marco Attema, Strateeg Energietransitie bij de gemeente Groningen: “Binnen de gemeente Groningen geloven we sterk in publieke realisatiekracht: zelf dingen doen.”

11-06-2026
Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

Gemeenten en bewoners kiezen samen voor ZLT in Houten en Vlaardingen

Houten en Vlaardingen gaan van het gas af, en dat gaat al vanaf het begin in samenspraak met de bewoners. De Vlaardingse Drevenbuurt en de Polders in Houten behoren tot de eerste wijken die overstappen. Hier loopt een uitgebreid participatieproces, waarin het niet alleen gaat om informeren maar vooral om meedenken.

12-05-2026
Gemeenten en bewoners kiezen samen voor ZLT in Houten en Vlaardingen
Bekijk alle praktijkvoorbeelden