Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw)

Het wetsvoorstel voor de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) is erop gericht om gemeenten de bevoegdheden te geven die nodig zijn om regie te voeren in de wijk- of gebiedsgerichte aanpak van de warmtetransitie. Een belangrijk instrument uit de Wgiw is de aanwijsbevoegdheid.

Overzichtsfoto van de Tweede Kamer in debat

Warmteprogramma

Als eerste stap naar aardgasvrij hebben gemeenten een transitievisie warmte opgesteld. Daarin geven ze aan in welke gebieden zij de komende jaren aan de slag gaan met verduurzaming of het aardgasvrij maken van gebouwen. En wanneer zij verwachten dat het gebruik van aardgas in specifieke gebieden ook daadwerkelijk wordt beëindigd. Deze visie moet in 2027 worden geactualiseerd als verplicht warmteprogramma onder de Wgiw. Vanaf dan moet het warmteprogramma iedere 5 jaar worden geactualiseerd.

Aanwijsbevoegdheid

Onderdeel van de Wgiw is de aanwijsbevoegdheid. Die biedt gemeenten de mogelijkheden om in het omgevingsplan binnen hun grondgebied gebieden aan te wijzen die overgaan op een duurzame warmtevoorziening en waar het aardgastransport dus op termijn eindigt. Lees meer over het planproces aanwijsbevoegdheid.

Juridische grondslag

Het wetsvoorstel Wgiw geeft de juridische grondslag om in het omgevingsplan regels op te nemen over de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Het wijzigt daarvoor delen van de Omgevingswet en de huidige Gaswet. Het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw) is de uitvoeringsregeling die bij de Wgiw hoort. Dit besluit vult belangrijke onderdelen van het wetsvoorstel Wgiw nader in.

Wetgevingstraject

Op 23 april 2024 is de Wgiw aangenomen door de Tweede Kamer. De Eerste Kamer stemde in dat jaar op 10 december in met de Wgiw. Deze is pas definitief na publicatie in de Staatscourant. De Wgiw, het Bgiw en de bijbehorende ministeriële regeling treden naar verwachting uiterlijk 1 januari 2027 in werking. Deze datum kan als gevolg van ontwikkelingen in het wetgevingstraject nog veranderen. Lees meer over het wetgevingstraject van de Wgiw.

Meer informatie

Gerelateerde webinars

Webinar over de Wet collectieve warmte in 2026 terugkijken

De Wet collectieve warmte (Wcw) is op 9 december 2025 door de Eerste Kamer aangenomen. Het doel van de wet is om de ontwikkeling van nieuwe warmtenetten te vergemakkelijken en zo de energietransitie te bevorderen. Maar ook om betaalbaarheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid van collectieve warmtelevering te waarborgen. In deze webinar staan we stil bij de laatste ontwikkelingen rondom de Wcw.

09-03-2026
Webinar over de Wet collectieve warmte in 2026 terugkijken

Webinar over publiek-private warmtebedrijven terugkijken

Maandag 24 juni 2024 organiseerde NPLW het laatste webinar van de 7-delige Wcw-webinarreeks. Dit webinar gaat over publiek-private warmtebedrijven. Veel gemeenten vragen zich af welke rol zij kunnen nemen in lokale warmtelevering door een publiek warmtebedrijf volgens de nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw).

24-06-2024
Webinar over publiek-private warmtebedrijven terugkijken
Bekijk alle webinars

Relevante praktijkvoorbeelden

Súdwest-Fryslân leert van Denemarken over betaalbare warmtenetten

Súdwest-Fryslân is druk bezig met haar bronnenstrategie en wil een 100% gemeentelijk warmtebedrijf oprichten. Procesmanager Michiel de Wit van de gemeente Súdwest-Fryslân vertelt hoe hun project Confidence-subsidie ontving vanuit Denemarken. "Maak een groot plan en start klein."

15-10-2024
Súdwest-Fryslân leert van Denemarken over betaalbare warmtenetten

7 lessen uit Bospolder-Tussendijken voor een aardgasvrije wijk

Na ruim 7 jaar sloot het project Bospolder-Tussendijken Aardgasvrij op 25 juni feestelijk af met een kennisdag. Het resultaat? Ruim 1.300 woningen, 4 scholen en een wijkcentrum aangesloten op het warmtenet. Samenwerkingspartners gemeente Rotterdam, woningcorporatie Havensteder en warmtebedrijf Eneco delen de belangrijkste lessen van de afgelopen 7 jaar. Anne-Marie Verheijen, programmamanager Aardgasvrij bij gemeente Rotterdam: "Investeren in elkaar was de sleutel tot het succes van deze gebiedsaanpak. Iedereen wist: we moeten het samen doen."

20-07-2026
7 lessen uit Bospolder-Tussendijken voor een aardgasvrije wijk

Van 6.000 naar 15.000 woningen: Delftse aanpak voor groeiend warmtenet

Het warmtenet in Delft krijgt vorm. "In de 1e fase sluiten we 6.000 corporatiewoningen aan, mede dankzij bestaande blokverwarming en goede samenwerking tussen betrokken partijen. Voor de volgende stap ligt de focus op bewonersparticipatie en een betaalbare oplossing voor de lange termijn", zegt Heerd Jan Hoogeveen, programmamanager Energietransitie in de gemeente Delft.

30-06-2026
Van 6.000 naar 15.000 woningen: Delftse aanpak voor groeiend warmtenet
Bekijk alle praktijkvoorbeelden