Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Moet je bij elke stap in het planproces een nieuwe plan-MER opstellen en een plan-mer-procedure doorlopen?

Bij iedere (vervolg)stap in het planproces is toetsing van de mer(beoordelings-)plicht aan de orde. Of een nieuwe plan-MER nodig is, hangt af van de aard en inhoud van het document.

Uitgangspuntennotitie of kadernotitie

Maak je concrete keuzes voor alternatieve warmtetechnieken, dan kan de notitie plan-mer-plichtig zijn. Maar als het slechts gaat om een verkenning of onderzoeksopzet, zonder richtinggevende keuzes of locatiebepalingen, is er meestal geen plan-mer-plicht. Omdat de juridische status van een uitgangspuntennotitie niet strikt is afgebakend in wet of jurisprudentie, heb je hierbij beleidsruimte. Veel gemeenten kiezen ervoor om pas in het warmteprogramma zelf kaderstellende keuzes te maken.

Uitvoeringsplan en wijziging omgevingsplan

Je moet per geval toetsen of er sprake is van mer-verplichtingen. Is dat zo, dan kan een plan-mer-plicht of plan-mer-beoordelingsplicht gelden (zie pagina 20-21 van de handreiking mer in de warmtetransitie (pdf)). Bekijk ook of sprake is van een ‘kleine wijziging op lokaal niveau‘ of dat het gaat om een ’klein gebied‘. In dat geval kun je waarschijnlijk een plan-mer-beoordeling uitvoeren in plaats van het opstellen van een plan-MER (zie pagina 38 van de handreiking).

Vaak is een uitvoeringsplan of een wijziging van het omgevingsplan een nadere uitwerking van een eerder beleidsdocument, zoals het warmteprogramma. Dan kun je de eerder opgestelde plan-MER hergebruiken, mits die actueel en toereikend is (artikel 16.37 Omgevingswet). Zo voorkom je dubbel werk. Zie ook: Kun je als gemeente een milieueffectrapport hergebruiken?

Meer informatie

Relevante praktijkvoorbeelden

“Zorg dat je als gemeente vroegtijdig specialisten betrekt bij een NRD”

De gemeente Apeldoorn stelde een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) op. Dit ter voorbereiding op de plan-milieueffectrapportage (plan-MER) voor haar warmteprogramma. De Apeldoornse context goed in beeld krijgen, bleek de grootste uitdaging. Rick Hamerling, junior projectleider gemeente Apeldoorn: “Zorg dat je als gemeente vroegtijdig de juiste specialisten betrekt, want een NRD raakt meerdere disciplines binnen de gemeente."

25-06-2026
“Zorg dat je als gemeente vroegtijdig specialisten betrekt bij een NRD”

Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

In 2014 richtten gemeente Groningen en Waterbedrijf Groningen het publieke warmtebedrijf WarmteStad op. Groningen koos hiermee voor een actieve publieke rol in de warmtetransitie: niet alleen als regisseur, maar ook als eigenaar van een warmtebedrijf dat warmtenetten ontwikkelt en aanlegt. Marco Attema, Strateeg Energietransitie bij de gemeente Groningen: “Binnen de gemeente Groningen geloven we sterk in publieke realisatiekracht: zelf dingen doen.”

11-06-2026
Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

Gemeenten en bewoners kiezen samen voor ZLT in Houten en Vlaardingen

Houten en Vlaardingen gaan van het gas af, en dat gaat al vanaf het begin in samenspraak met de bewoners. De Vlaardingse Drevenbuurt en de Polders in Houten behoren tot de eerste wijken die overstappen. Hier loopt een uitgebreid participatieproces, waarin het niet alleen gaat om informeren maar vooral om meedenken.

12-05-2026
Gemeenten en bewoners kiezen samen voor ZLT in Houten en Vlaardingen
Bekijk alle praktijkvoorbeelden