Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Hebben gemeenten invloed op de betaalbaarheid en eindgebruikerskosten van een warmteoplossing?

Gemeenten hebben beperkt invloed op de kosten voor een specifieke warmteoplossing en isolatiemaatregelen. Dat komt door factoren als de ontwikkeling van energieprijzen, materiaal- en installatieprijzen, rentepercentages, nationale subsidies en de hoogte van het vastrecht. Gemeenten kunnen hier wel in sturen met eigen subsidies zoals die vanuit de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie. Richt de gemeente een eigen warmtebedrijf op, dan is de invloed op de eindgebruikerskosten ook groter.

De gemeente heeft uiteraard wel invloed op de eindgebruikerskosten door de keuze die zij maakt voor een warmteoptie in een wijk. Als gemeenten er met de ingang van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) voor kiezen om bij die keuze ook de aanwijsbevoegheid in te zetten voor een bepaalde wijk, dan moeten zij rekening houden met de haalbaarheid en betaalbaarheid van de aanpak voor bewoners en gebouweigenaren. Dit wordt nog verder uitgewerkt in instructieregels onder het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw).

Kostengebaseerde tariefregulering

Met de komst van de Wet collectieve warmte (Wcw) komt er kostengebaseerde tariefregulering voor warmtenetten. Die worden per kavel vastgesteld. Omdat gemeenten de kavels vaststellen, hebben zij daarmee invloed op de warmtetarieven. Tariefregulering leidt tot verschillende tarieven per kavel (tariefdifferentiatie). Als gemeente kun je hierin sturen. Wijs je een groot warmtekavel aan, dan zijn de tarieven voor een groter deel van de inwoners gelijk. Maar wijs je als gemeente verschillende kleine kavels aan, dan zal er meer variatie zijn in de tarieven binnen een gemeente. 

Eindgebruikerskosten-tool

De eindgebruikerskosten-tool geeft gemeenten inzicht in de kosten en baten van warmtestrategieën voor bewoners. De EGK-tool geeft actueel inzicht in de totale jaarlijkse kosten per gemeente en buurt en biedt de mogelijk om in te zoomen op specifieke woningtypen en bouwjaren, bijvoorbeeld alle tussenwoningen gebouwd na 1995 in buurt A, of hoekwoningen gebouwd tussen 1975 en 1995 in buurt B.

Meer informatie

Relevante praktijkvoorbeelden

7 lessen uit Bospolder-Tussendijken voor een aardgasvrije wijk

Na ruim 7 jaar sloot het project Bospolder-Tussendijken Aardgasvrij op 25 juni feestelijk af met een kennisdag. Het resultaat? Ruim 1.300 woningen, 4 scholen en een wijkcentrum aangesloten op het warmtenet. Samenwerkingspartners gemeente Rotterdam, woningcorporatie Havensteder en warmtebedrijf Eneco delen de belangrijkste lessen van de afgelopen 7 jaar. Anne-Marie Verheijen, programmamanager Aardgasvrij bij gemeente Rotterdam: "Investeren in elkaar was de sleutel tot het succes van deze gebiedsaanpak. Iedereen wist: we moeten het samen doen."

20-07-2026
7 lessen uit Bospolder-Tussendijken voor een aardgasvrije wijk

Van 6.000 naar 15.000 woningen: Delftse aanpak voor groeiend warmtenet

Het warmtenet in Delft krijgt vorm. "In de 1e fase sluiten we 6.000 corporatiewoningen aan, mede dankzij bestaande blokverwarming en goede samenwerking tussen betrokken partijen. Voor de volgende stap ligt de focus op bewonersparticipatie en een betaalbare oplossing voor de lange termijn", zegt Heerd Jan Hoogeveen, programmamanager Energietransitie in de gemeente Delft.

30-06-2026
Van 6.000 naar 15.000 woningen: Delftse aanpak voor groeiend warmtenet

Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

In 2014 richtten gemeente Groningen en Waterbedrijf Groningen het publieke warmtebedrijf WarmteStad op. Groningen koos hiermee voor een actieve publieke rol in de warmtetransitie: niet alleen als regisseur, maar ook als eigenaar van een warmtebedrijf dat warmtenetten ontwikkelt en aanlegt. Marco Attema, Strateeg Energietransitie bij de gemeente Groningen: “Binnen de gemeente Groningen geloven we sterk in publieke realisatiekracht: zelf dingen doen.”

11-06-2026
Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen
Bekijk alle praktijkvoorbeelden