Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Hebben gemeenten invloed op de betaalbaarheid en eindgebruikerskosten van een warmteoplossing?

Gemeenten hebben beperkt invloed op de kosten voor een specifieke warmteoplossing en isolatiemaatregelen. Dat komt door factoren als de ontwikkeling van energieprijzen, materiaal- en installatieprijzen, rentepercentages, nationale subsidies en de hoogte van het vastrecht. Gemeenten kunnen hier wel in sturen met eigen subsidies zoals die vanuit de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie. Richt de gemeente een eigen warmtebedrijf op, dan is de invloed op de eindgebruikerskosten ook groter.

De gemeente heeft uiteraard wel invloed op de eindgebruikerskosten door de keuze die zij maakt voor een warmteoptie in een wijk. Als gemeenten er met de ingang van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) voor kiezen om bij die keuze ook de aanwijsbevoegheid in te zetten voor een bepaalde wijk, dan moeten zij rekening houden met de haalbaarheid en betaalbaarheid van de aanpak voor bewoners en gebouweigenaren. Dit wordt nog verder uitgewerkt in instructieregels onder het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw).

Kostengebaseerde tariefregulering

Met de komst van de Wet collectieve warmte (Wcw) komt er kostengebaseerde tariefregulering voor warmtenetten. Die worden per kavel vastgesteld. Omdat gemeenten de kavels vaststellen, hebben zij daarmee invloed op de warmtetarieven. Tariefregulering leidt tot verschillende tarieven per kavel (tariefdifferentiatie). Als gemeente kun je hierin sturen. Wijs je een groot warmtekavel aan, dan zijn de tarieven voor een groter deel van de inwoners gelijk. Maar wijs je als gemeente verschillende kleine kavels aan, dan zal er meer variatie zijn in de tarieven binnen een gemeente. 

Eindgebruikerskosten-tool

De eindgebruikerskosten-tool geeft gemeenten inzicht in de kosten en baten van warmtestrategieën voor bewoners. De EGK-tool geeft actueel inzicht in de totale jaarlijkse kosten per gemeente en buurt en biedt de mogelijk om in te zoomen op specifieke woningtypen en bouwjaren, bijvoorbeeld alle tussenwoningen gebouwd na 1995 in buurt A, of hoekwoningen gebouwd tussen 1975 en 1995 in buurt B.

Meer informatie

Relevante praktijkvoorbeelden

“Als mijn buur het kan, kan ik het ook” - Hoe Breda met Energieke Buren bewoners in beweging krijgt

In de Bredase wijk Doornbos-Linie helpen bewoners elkaar om hun woning te isoleren. Dit zijn bewoners die zelf al stappen hebben gezet en een Bredase verduurzamingssubsidie hebben aangevraagd. Zij delen hun ervaringen met buurtgenoten en beantwoorden vragen. Dit zijn de Energieke Buren: mensen die energiebesparing begrijpelijk maken en buurtgenoten helpen om de eerste stap te zetten. We vroegen Anke Baijens (procescoördinator Energieke Wijken bij gemeente Breda) naar haar ervaringen.

22-04-2026
“Als mijn buur het kan, kan ik het ook” - Hoe Breda met Energieke Buren bewoners in beweging krijgt

“Als je het dorp ingaat, dan gebeurt er iets” - zo bereikt Hollands Kroon energiearme huishoudens

Gemeente Hollands Kroon werkt al jaren aan een praktische isolatieaanpak voor inwoners. Met name de manier waarop het energieteam de dorpen intrekt, blijkt zeer effectief. Samen met Ferdinand Pronk (aanjager energiebesparing bij gemeente Hollands Kroon) kijken we hoe het Hollands Kroon lukt om juist de moeilijkste doelgroep te bereiken. Welke gedragstechnieken zetten ze in en waarom werken ze?

31-03-2026
“Als je het dorp ingaat, dan gebeurt er iets” - zo bereikt Hollands Kroon energiearme huishoudens

Isolatie- of aardgasvrijbordjes in de tuin: doen of niet?

Je ziet ze steeds vaker: bordjes in de voortuin met 'Mijn huis is geïsoleerd' of 'Ik ga voor aardgasvrij'. De bedoeling is helder: laten zien dat er verduurzaamd wordt in de wijk. Zetten de bordjes bewoners ook écht in beweging? En zo ja: waarom soms wel, maar vaak niet vanzelf? Marleen Wolters (gemeente Cranendonck) en Anneroos Troost (gemeente Renkum) vertellen wat de tuinbordjes opleveren.

12-03-2026
Isolatie- of aardgasvrijbordjes in de tuin: doen of niet?
Bekijk alle praktijkvoorbeelden