Veenendaal neemt regie over bedrijfs- en maatschappelijk vastgoed

Start door de uitgangssituatie goed in beeld te brengen. Hoeveel utiliteitsgebouwen zijn er in jouw wijk? Wat voor soort bedrijven zijn dit, bijvoorbeeld bakkerijen, supermarkten, horeca, autogarages? Dit kan door een bureaustudie. "Wanneer dit inzichtelijk is, begin bij de grootste gebruikers en bedrijfs- en maatschappelijk vastgoed met de meeste impact. En leg daarmee contact."

Het is belangrijk om via een warme ingang het eerste contact te leggen. Een bedrijvenkring en parkmanagement zijn belangrijke vertrouwenskanalen. In Veenendaal is altijd veel geïnvesteerd in het opzetten en behouden van een actieve bedrijvenkring. "Tijdens het opstellen van de transitievisie warmte voerde de gemeente al reguliere gesprekken met de commissie duurzaam ondernemen van de bedrijvenkring over onder andere het aardgasvrij worden van bedrijven. De commissie duurzaam ondernemen heeft projecten geïnitieerd voor het aanleggen van pv-panelen en isoleren naar energielabel C."

Samen met de bedrijvenkring deed Veenendaal toen onderzoek naar de mogelijkheden en kosten van aardgasvrij worden en de kansen voor individuele verwarming of een warmtenet. "Een mooie bijkomstigheid is dat in Veenendaal een groot deel van de gebruikers van de utiliteitsgebouwen ook de eigenaar is van het gebouw, dat maakte de gesprekken makkelijker."

"Zoek binnen de gemeente de samenwerking op met betrokken teams, zoals economie en communicatie. Informeer elkaar actief over wat er speelt. Ondernemers hebben namelijk behoefte aan 1 aanspreekpunt. Spreek daarom met 1 mond richting ondernemers."

Netcongestie is dé beperkende factor om aardgasvrij te worden. "Daarom willen we ondernemers niet dwingen om versneld aardgasvrij te worden, maar hun eigen tempo aan te houden. Ondernemers hebben met veel opgaven te maken zoals het transport verduurzamen, het proces elektrificeren, ruimte houden voor toekomstige uitbreidingen en de warmtetransitie."

“Het is aan bedrijven om vooral slimme stappen te zetten ondanks netcongestie. Onze boodschap is: houd rekening met de capaciteit die je in de toekomst nodig hebt voor het uitbreiden van je productieprocessen en het verduurzamen van vervoer.”

De gemeente helpt de ondernemers door hen gratis integrale energieadviezen aan te bieden. "Er zijn voor 60 bedrijven energiescans gemaakt. Zo maakten we een businesscase aardgasvrij per bedrijf. Na een aantal scans werd een collectieve warmteoplossing met een warmtenet in een vroeg stadium uitgesloten, vanwege een te lage aansluitgraad. En daarnaast heeft het ons geleerd dat ondernemers openstaan voor een gesprek, zolang je ze iets te bieden hebt. Energiescans lijken zeer effectief als startpunt."

"Daarnaast gebruikten we een drone met een warmtecamera om te kijken naar het warmteverlies. Ook op het gebied van communicatie zijn stappen gezet. Een groot bouwbord met bedrijven die al meedoen stimuleert andere bedrijven door middel van de slogan 'Op weg naar een aardgasvrij bedrijventerrein!'.”

Verder bestond de aanpak uit brieven, netwerkbijeenkomsten, meedenkgroepen en individuele gesprekken. De focus lag niet op ‘moeten’, maar op het geven van inzicht en helpen bij slimme keuzes die aansluiten bij de ambities van ondernemers. Voor het contact met ondernemers heeft Veenendaal een aantal tips: 

• Respecteer de belevingswereld van de ondernemer. Energie is meestal niet de prioriteit. Geef vrijheid, maar ook duidelijkheid over de langere termijn.
• Vraag naar de ambities van de ondernemer. Zijn er verhuis- of uitbreidingsplannen of wil de ondernemer processen anders gaan inrichten?
• Stel geen harde verplichtingen of deadlines richting ondernemers.

Ondernemers verschillen in hun motivatie en gedrag nauwelijks van bewoners vertelt Frederik: "Er zijn ondernemers die vanuit idealistische motivatie willen verduurzamen, en ondernemers die financieel gedreven willen verduurzamen." Daarnaast is een ondernemer eerder bereid om aardgasvrij te worden als er een positieve businesscase is, en als ze zowel eigenaar als gebruiker van het pand zijn.

Een effectieve aanpak begint daarom bij het bieden van concrete ondersteuning, zoals energiescans, en bij het benutten van bestaande netwerken zoals de bedrijvenkring. Door te starten bij de grootste energiegebruikers en daar waar de meeste impact te behalen is, kunnen we gerichter werken aan verduurzaming. Realisme en uitvoerbaarheid zijn belangrijker dan tempo, zodat we maatregelen duurzaam, haalbaar en toekomstbestendig kunnen inzetten.

• Frederik Oudman, frederik.oudman@veenendaal.nl 

• Bedrijfs- en maatschappelijk vastgoed (utiliteit)