Nabijheid en vertrouwen maken het verschil: persoonlijke energiecoaches als motor van de Leidse isolatieaanpak

Leiden richt zich op meerdere doelgroepen, waaronder vereniging van eigenaren, grondgebonden woningeigenaren en particuliere huurders. Voor woningeigenaren is de aanpak concreet: zij kregen een brief over de gemeentelijke isolatiesubsidie en een team ging langs de deuren. Dat leverde in het eerste jaar ongeveer 500 aanmeldingen voor energiesubsidie op.

Volgens Merijn is dit gezien de landelijke trends best een groot succes, maar hij ziet ook de grenzen van informeren: “Bewoners hebben meer nodig dan een brief of uitleg aan de deur. Kennis is zelden voldoende om gedrag te veranderen. Mensen moeten ook vertrouwen voelen en weten wat de volgende stap is.”

“Bewoners haken vaak af op gebrek aan kennis of vertrouwen. Bewoners weten niet wat de juiste oplossing is voor hun situatie, en ze weten niet welke partijen ze kunnen vertrouwen. Die onzekerheid zorgt voor uitstelgedrag.” Daarom kunnen Leidenaren gratis een afspraak maken met de energiecoaches van Energiek Leiden, een lokale energiecoöperatie. “Dat helpt bij het opbouwen van vertrouwen, juist omdat het minder ‘gemeentelijk’ voelt. De coöperatie is open over haar doel: dat gaat gewoon over de wereld verbeteren. Dat maakt hen geloofwaardiger en verlaagt weerstand.”

De energiecoaches van Energiek Leiden gaan bij bewoners thuis langs. Ze bekijken samen het huis en de energierekening en zoeken naar mogelijkheden: van isolatie tot andere verduurzamingsmaatregelen. Daarna maken ze samen een stappenplan. Deze persoonlijke benadering zorgt ervoor dat de verduurzaming concreet en behapbaar wordt. Leiden richt zich in de communicatie steeds op één van de vervolgstappen: “Het handelingsperspectief is niet ‘ga je huis isoleren’, maar ‘maak een afspraak met de energiecoach”.

Door het doel te verkleinen tot één simpele actie, verlaag je de mentale drempel bij bewoners. Om die drempel nog verder te verlagen, maakt Leiden de inzet van energiecoaches zichtbaar met storytelling op sociale media: “Hoe ziet het er nou uit als een energiecoach bij je langskomt? En wie is de energiecoach? Dat helpt bewoners zich een voorstelling te maken van het proces, wat onzekerheid vermindert.”

Hoewel energiecoaches hoopgevend zijn, ziet Merijn ook een knelpunt: “Er zijn veel mensen die het advies van de energiecoaches laten liggen en toch nog afhaken. Bewoners hebben méér begeleiding nodig. Het is voor veel bewoners simpelweg te veel. Ze hebben vaak extra ondersteuning nodig.”

Leiden ziet hetzelfde patroon bij particuliere huurders. 2 jaar lang kwamen er nauwelijks trajecten van de grond, omdat huurders de confrontatie met verhuurders spannend vinden. Pas toen de Energiefixers071 persoonlijk langskwamen (met kleine energiebesparende maatregelen) en daarna het Huurteam Leiden introduceerden, meldde ongeveer een kwart van de bezochte huurders zich aan. “Het blijkt dus weer dat persoonlijk contact ervoor zorgt dat bewoners wel bereid zijn om verder te gaan. Nabijheid en vertrouwen maken het verschil.”

• Persoonlijk contact werkt waar brede communicatie stopt. Brieven en informatie zijn nodig, maar zijn onvoldoende om écht tot actie over te gaan.
• Vertrouwen is een voorwaarde voor actie. Een lokale, externe, herkenbare uitvoerder zoals Energiek Leiden helpt bewoners in beweging te komen.
• Maak gedrag klein en concreet. Niet ‘isoleer je huis’, maar ‘maak een afspraak met een energiecoach’.
• Blijf begeleiden na het advies. Merijn wil dat coaches verder kunnen gaan richting uitvoering, omdat veel bewoners anders alsnog afhaken.
• Gebruik storytelling om onzekerheid weg te nemen.

• Merijn Soeters, m.soeters@leiden.nl 

• Regionaal Energieloket Leiden | Regionaalenergieloket.nl
• Boek een Energiecoach | EnergiekLeiden.nl
• Gedragsverandering en het activeren van woningeigenaren