Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Bewoners Watergraafsmeer bouwen aan duurzame buurtwarmte

11 februari 2025

In de Amsterdamse wijk Middenmeer wil een bewonersinitiatief de restwarmte van datacenters van het Science Park gebruiken om 5.000 woningen te verwarmen. Daarom richtten ze de buurtcoöperatie MeerEnergie op. Samen met de gemeente Amsterdam en Firan werkt MeerEnergie aan de toekomst van hun (buurt)energievoorziening.

Gemeente
Amsterdam
Inwoners gemeente
941.927
Woonwijk en straat met flats in de achtergrond
Toelichting bij deze afbeelding
Foto: Firan

Bewoners vroegen zich zo’n 10 jaar geleden af of de restwarmte van het koelsysteem van de Jaap Eden IJsbaan te gebruiken is om huizen mee te verwarmen. Om het hele jaar te profiteren van restwarmte, ontstond het idee om ook te kijken naar de restwarmte van de datacenters op het Science Park. 

Naast een duurzame woning wilden de bewoners niet meer afhankelijk zijn van een commerciële organisatie. Energie is een basisbehoefte. De bewoners willen zelf de controle houden over hoe de warmte wordt opgewekt en hoe de tarieven worden bepaald.

Buurtcoöperatie oprichten

Om een partner te kunnen zijn in overleggen over de energievoorziening, richtten de buurtbewoners al vrij snel de coöperatie MeerEnergie op. In samenwerking met Firan, de specialist in infrastructuur voor nieuwe energie van Alliander, onderzocht MeerEnergie de mogelijkheden. Ze berekenden dat het datacenter Equinix, op het Science Park, voldoende restwarmte produceert om 5.000 Middenmeerse huishoudens te verwarmen.

In het begin werkten er vooral vrijwilligers bij MeerEnergie. Gedurende de 10 jaar dat het project loopt, is MeerEnergie steeds professioneler geworden. Zo is er een samenwerkingsovereenkomst met Firan en de gemeente Amsterdam. De gemeente leent MeerEnergie €2 miljoen om door te groeien naar een buurtwarmtebedrijf.

MeerEnergie, de gemeente Amsterdam en Firan stemden samen de structuur van de samenwerking en taakverdeling af. Het kernteam van de 3 partijen komt eens per 2 weken bijeen. Er is 1 contactpersoon voor de 3 partijen zodat de lijnen kort blijven.

Voorbeeld voor andere wijken

De coöperatie werkt met vier werkgroepen: techniek, financiën, organisatie en wijkbereik. Vooral die laatste, het bereiken van bewoners, is cruciaal. Inmiddels liggen de eerste buizen voor het project in de grond en werkt de coöperatie aan een grote campagne om zoveel mogelijk burgers te betrekken. Er gaan 42 vrijwilligers langs de deuren om bewoners te informeren. 85% van de inwoners moet akkoord gaan, alleen dan kan het project gerealiseerd worden.

Als alles volgens plan verloopt worden de eerste huizen in 2028 op het warmtenet aangesloten. Dit project is niet alleen uniek door de schaal en de ambitie, maar ook omdat het een voorbeeld kan zijn voor bewonersinitiatieven in andere gemeenten. Coöperaties zoals deze laten zien dat – door samen te werken – duurzaamheid én zeggenschap hand in hand kunnen gaan.

Dit is een artikel van Energie Regio Noord-Holland. Lees hier het hele artikel: Bewoners Watergraafsmeer bouwen samen aan duurzame buurtwarmte: ‘Onze energie, onze keuze’

Meer informatie

Relevante praktijkvoorbeelden

“Als mijn buur het kan, kan ik het ook” - Hoe Breda met Energieke Buren bewoners in beweging krijgt

In de Bredase wijk Doornbos-Linie helpen bewoners elkaar om hun woning te isoleren. Dit zijn bewoners die zelf al stappen hebben gezet en een Bredase verduurzamingssubsidie hebben aangevraagd. Zij delen hun ervaringen met buurtgenoten en beantwoorden vragen. Dit zijn de Energieke Buren: mensen die energiebesparing begrijpelijk maken en buurtgenoten helpen om de eerste stap te zetten. We vroegen Anke Baijens (procescoördinator Energieke Wijken bij gemeente Breda) naar haar ervaringen.

22-04-2026
“Als mijn buur het kan, kan ik het ook” - Hoe Breda met Energieke Buren bewoners in beweging krijgt

“Als je het dorp ingaat, dan gebeurt er iets” - zo bereikt Hollands Kroon energiearme huishoudens

Gemeente Hollands Kroon werkt al jaren aan een praktische isolatieaanpak voor inwoners. Met name de manier waarop het energieteam de dorpen intrekt, blijkt zeer effectief. Samen met Ferdinand Pronk (aanjager energiebesparing bij gemeente Hollands Kroon) kijken we hoe het Hollands Kroon lukt om juist de moeilijkste doelgroep te bereiken. Welke gedragstechnieken zetten ze in en waarom werken ze?

31-03-2026
“Als je het dorp ingaat, dan gebeurt er iets” - zo bereikt Hollands Kroon energiearme huishoudens

Isolatie- of aardgasvrijbordjes in de tuin: doen of niet?

Je ziet ze steeds vaker: bordjes in de voortuin met 'Mijn huis is geïsoleerd' of 'Ik ga voor aardgasvrij'. De bedoeling is helder: laten zien dat er verduurzaamd wordt in de wijk. Zetten de bordjes bewoners ook écht in beweging? En zo ja: waarom soms wel, maar vaak niet vanzelf? Marleen Wolters (gemeente Cranendonck) en Anneroos Troost (gemeente Renkum) vertellen wat de tuinbordjes opleveren.

12-03-2026
Isolatie- of aardgasvrijbordjes in de tuin: doen of niet?
Bekijk alle praktijkvoorbeelden