Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Na de zomer: tempo maken én vooruitkijken

Blog
3 september 2026

De periode na de zomervakantie vind ik altijd een bijzondere. We moeten collectief weer opstarten, maar doen dat meestal meteen van 0 naar 100. Misschien ook niet zo gek: voor je het weet is het kerst en willen we allemaal nog van alles vóór het einde van het jaar afronden. Het risico is dat we daardoor vooral bezig zijn met wat vandaag onze aandacht vraagt. Terwijl juist nu ook de vraag belangrijk is: waar willen we over een paar maanden staan?

Portretfoto van interim directeur NPLW Gijs Zeestraten

Die gejaagdheid blijft mij en NPLW ook niet helemaal bespaard. Daarom probeer ik deze periode juist te gebruiken om scherp te kiezen. Tempo maken waar dat nodig is, maar ook tijd nemen om vooruit te kijken en te leren van wat werkt.

Maak werk van het warmteprogramma

Een onderwerp waarbij tempo echt loont, is het warmteprogramma. De oorspronkelijke deadline lag eind 2026. Die is verschoven en veel gemeenten benutten die extra tijd. Begrijpelijk. Tegelijkertijd zijn er gemeenten die hun warmteprogramma al hebben afgerond. Chapeau!

Mijn aanmoediging aan andere gemeenten: gebruik de extra tijd goed, maar wacht niet langer dan nodig. Hoe eerder het warmteprogramma is vastgesteld, hoe eerder bewoners en bedrijven weten waar ze aan toe zijn. Dat geeft hen tijd om zich voor te bereiden en keuzes te maken. En het geeft ook het nieuwe college en de nieuwe gemeenteraad een stevige basis om verder te werken aan de lokale warmtetransitie.

Vanuit NPLW helpen we daarbij met een praktische handreiking en producten uit het ondersteuningsaanbod, de modelrapportage voor de plan-MER en voor de doorpakkers praktische informatie over hoe je de stap naar een uitvoeringsplan juridisch goed kunt vormgeven.

Warmte is onderdeel van een groter geheel

Er is nog een reden om nu door te pakken. Het warmteprogramma staat niet op zichzelf. Warmte is een belangrijk onderdeel van het energiesysteem. Om dat systeem klaar te maken voor de toekomst, moeten de toekomstige vraag naar energie, het duurzame aanbod, het transport ervan en de beschikbare ruimte goed op elkaar aansluiten. Daarom is het de bedoeling dat in 2027 alle gemeenten en provincies werken met energiebeelden die op dezelfde manier zijn opgebouwd en daardoor goed met elkaar te vergelijken en op te stellen zijn. Daarin brengen overheden en netbeheerders samen in beeld hoeveel energie een gebied in 2050 nodig heeft. Welke energie er beschikbaar is en wat daarvoor nodig is aan elektriciteitsnetten, warmte-infrastructuur, opslag en ruimte. Zo ontstaat een gezamenlijk beeld dat helpt om keuzes te maken over de toekomstige duurzame, betrouwbare en betaalbare energievoorziening.

Een goed onderbouwd en regionaal afgestemd warmteprogramma is daarvoor belangrijke input. Door nu duidelijk te maken wat er in jouw gemeente mogelijk en nodig is en welke plannen al in uitvoering zijn, zorg je ervoor dat warmte vanaf het begin een volwaardige plek krijgt in die bredere afweging. Zo geef je als gemeente zelf richting aan de ontwikkeling van het energiesysteem in jouw gebied.

Van plannen naar doen

Maar uiteindelijk telt natuurlijk wat er buiten gebeurt. Na het warmteprogramma begint misschien wel het moeilijkste deel: alles concreet maken voor de uitvoering. Ook binnen NPLW verschuift daarom steeds meer aandacht naar het waarmaken van plannen. Daarbij hoeven we het wiel niet overal opnieuw uit te vinden. Gemeenten boeken al resultaten, lopen tegen vergelijkbare knelpunten aan en vinden oplossingen waar anderen van kunnen leren.

Dat staat bijvoorbeeld centraal in ons deel van het Nationaal Isolatieoffensief. We gaan succesvolle aanpakken en geleerde lessen actief via de regio’s delen, hulpmiddelen beschikbaar stellen en gemeenten gericht ondersteunen waar de isolatieaanpak nog onvoldoende op gang komt.

Mijn goede voornemen

Na een vakantie kijk ik vaak opnieuw naar mijn eigen routines. Wat helpt nog? Wat kan anders? En wat kost vooral tijd zonder ons verder te brengen?
In mijn werk is mijn goede voornemen voor de komende maanden duidelijk: niet alleen aandacht geven aan het probleem van vandaag, maar bewust ruimte maken voor wat ons morgen verder helpt.

Dus vaker opzoeken wat in de praktijk werkt. Meer leren van elkaar. En ons af en toe laten verrassen door een aanpak die we zelf nog niet hadden bedacht. Misschien is dat wel de beste manier om de komende maanden tempo te maken.

Wat is jouw goede voornemen?

Gijs Zeestraten, waarnemend directeur NPLW, Gijs.Zeestraten@nplw.nl

Relevant nieuws

Blog

De hitte is hier. De urgentie ook?

Soms heb je geen grafiek nodig om te begrijpen wat klimaatverandering betekent. Soms voel je het gewoon. In je huis. In de straat. In een nacht die niet afkoelt. Vorige week was zo’n week. Op zulke dagen is klimaatverandering geen abstract begrip meer. Geen scenario voor later. Het is hier. Het is nu. Je voelt letterlijk waarom de warmtetransitie ertoe doet.

01-07-2026
De hitte is hier. De urgentie ook?
Blog

Warmtenetten en de prijs van niet kiezen

De afgelopen maand stond voor mij grotendeels in het teken van warmtenetten. Met collega’s van NPLW, gemeenten, warmtebedrijven, ministeries en partners sprak ik veel over de vraag hoe we warmtenetten verder brengen. De rode draad was duidelijk: warmtenetten zijn belangrijk, maar ook ingewikkeld. Ze kosten tijd, vragen lef en zijn niet vanzelfsprekend populair. Hoe gaan we hier dus een succes van maken?

04-06-2026
Warmtenetten en de prijs van niet kiezen
Blog

Ook isoleren moet je leren

Tijdens de energiecrisis van 2022, na de Russische inval in Oekraïne, werd één ding pijnlijk duidelijk: minder energie gebruiken is geen luxe, maar noodzaak. Aardgas werd ongekend duur en verduurzaming kwam in een stroomversnelling. Daarom lanceerde het kabinet het Nationaal Isolatieprogramma: een miljardenaanpak om vóór 2030 2,5 miljoen woningen te isoleren en zo de energierekening van bewoners structureel te verlagen. 4 jaar later bevinden we ons opnieuw in een periode van energieonzekerheid. Veel huishoudens zijn nog altijd kwetsbaar voor een hoge rekening. De vraag die mij bezighoudt is: wat hebben we geleerd van de afgelopen jaren? En hoe zetten we die lessen nu in om sneller meer woningen te isoleren?

07-05-2026
Ook isoleren moet je leren
Bekijk alle nieuwsberichten