Achterhoek maakt met energieloket energiebesparing en isolatie makkelijker
De Achterhoek maakt met 1 gezamenlijk energieloket energie besparen en isoleren makkelijker voor bewoners. Caspar Menkman (beleidsadviseur energietransitie en duurzaamheid, gemeente Berkelland) vertelt: "Wij zetten de Nationaal Isolatie Programma Lokale Aanpak Isolatie (NIP LAI)-gelden in om te ontzorgen. Doordat er 1 loket is, kunnen we bewoners zo volledig mogelijk helpen."
Toelichting bij deze afbeelding
Het Energieloket Achterhoek levert subsidies, informatie, energetisch advies en financieel advies. "Deze aparte opdrachten stemmen we op elkaar af om bewoners te kunnen ontzorgen. Ontzorgen is een sleutelwoord voor gemeenten. Vaak zie je dat de verschillende subsidies, leningen, maatregelen en adviezen bij verschillende partijen worden belegd. Dat maakt het onnodig ingewikkeld voor bewoners. Wij brengen verschillende acties onder in 1 continue stroom bij 1 partij. Dat is volgens mij echt ontzorgen.
In de isolatieopgave werk je in de praktijk over gemeentegrenzen heen. Daarom is het fijn om als regio 1 loket en ondersteuningsaanbod te hebben. Het Energieloket Achterhoek is de organisatie die de loketfunctie uitvoert in de Achterhoek. De coöperatie is eigendom van 8 Achterhoekse gemeenten. Het bestuur van de coöperatie bestaat uit de 3 wethouders van de 8 gemeenten. Zo zitten we er als regio dicht op en kunnen we sturen op de uitkomsten. Het is een duurzame organisatie die geborgd is in de regio, waardoor de kennis en expertise ook hier blijft.”
Het Energieloket Achterhoek werkt in opdracht van 8 gemeenten: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doesburg, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, en Oude IJsselstreek. In de Achterhoek wonen ongeveer 400.000 mensen, en de streek omvat zo’n 1475 km2. De participatie- en organisatiegraad liggen vrij hoog in deze Gelderlandse streek. Iets typisch Achterhoeks is Naoberschap: burenhulp. Deze twee kenmerken (participatie-/organisatiegraad en Noaberschap) zijn terug te zien in de deelname aan het Berkellandse participatieplatform.
3 sporen om te ontzorgen
Begin 2023 dacht de Achterhoek de inzet van de gelden van het Nationaal isolatie programma (NIP) Lokale Aanpak Isolatie-subsidie (LAI) uit in 3 sporen: een doe-het-zelfspoor, de isolatietrein en een maatwerkspoor. “De doe-het-zelfactie startte in januari en de planning is om deze tot 2030 door te laten lopen. Bewoners kunnen tot € 750 krijgen voor eigen aangebrachte isolatiemaatregelen.
De isolatietrein regelt grote inkoopacties voor isolatie. Het Energieloket Achterhoek werkt samen met consortia bestaande uit verschillende bouwbedrijven. Dit levert een schaalvoordeel op. Samen kunnen zij op korte termijn een grotere hoeveelheid bouwklussen accepteren. Ons doel is dan ook vooral het werk herhaalbaar maken. Toen in 2023 NIP LAI startte, wilden we onze bewoners ondersteunen bij de uitvoering van spouwmuurisolatie. Dit is namelijk een relatief laagdrempelige ingreep die kosteneffectief kan worden uitgevoerd.
De uitspraak van de Raad van State over spouwmuurisolatie betekende dat we dit plan moesten veranderen. Spouwmuurisolatie op schaal werkt namelijk niet meer binnen de juridische kaders. Vanaf begin september 2024 starten we daarom met een veranderde opzet waarin we per gebied beslissen welke isolatieopgave het best bij de omliggende woningen past. Ook verhogen wij de subsidie van € 1.000 naar € 2.000, zodat ook duurdere maatregelen betaalbaar blijven. Vanaf begin september beginnen we met informatieavonden verspreid over de regio.
Met het maatwerkspoor krijgen gemeenten de ruimte om wat extra’s te doen. Gemeenten kunnen zelf beslissen waar ze op inzetten:
- Ambitie van het huishouden: Gemeenten kunnen extra subsidie geven als inwoners meer dan één isolatiemaatregel laten uitvoeren.
- Aansluiten bij aanpak energiearmoede: Gemeenten kunnen woningeigenaren extra subsidie geven wanneer zij een laag besteedbaar inkomen hebben.
- Gebiedsgerichte aanpak: Gemeenten kunnen gebieden prioriteren binnen de warmtetransitie (volgens het warmteprogramma). Bewoners van die gebieden worden dan extra ondersteund.
De verdere invulling van het maatwerk komt nog, doordat de isolatietrein later start. Voor nu richten we ons op het doe-het-zelfwerkzaamheden en de isolatietrein. De start van het maatwerk is gepland voor begin 2025.”
Ondersteuning voor de inwoner
“In de Achterhoek zetten we in op de ontzorging van onze inwoners. Via het Energieloket Achterhoek werken we met energiecoaches en bewonersadviseurs. Daarnaast ondersteunen we met subsidies via de gelden vanuit de LAI: Isolatie Subsidie Achterhoek. Ook helpen we onze inwoners met de financiering van de verbouwing via de betaalbare Toekomstbestendig Wonen Lening. Al deze projecten pakken we als één loket op, om de Achterhoekse inwoners te ontzorgen.
Energiecoaches spelen hierin een belangrijke rol. Dit zijn lokaal opgeleide coaches die huishoudens bezoeken en adviseren over (isolatie)maatregelen. We hebben ook sociale energiecoaches die we inzetten om kwetsbare huishoudens te helpen, onder andere bij het nemen van laagdrempelige energiebesparende maatregelen (radiatorfolie en tochtstrips). Zij kunnen daarnaast helpen bij het vervangen van het slechtst presterende witgoed (elektrische huishoudelijke apparatuur), met een vergoeding tot € 750. Aanvullend hebben we bewonersadviseurs: zij adviseren over lokale en regionale regelingen.
Het Energieloket Achterhoek heeft een kantoor in Wehl (gemeente Doetinchem) waar bewoners langs kunnen komen. Omdat de Achterhoek vrij groot is, proberen we de loketten dichter bij de mensen te krijgen. Elke 2 weken is er een loket op locatie in een andere stads- of dorpskern, bijvoorbeeld tijdens het inloopspreekuur van de gemeente. Er wordt vaak gezegd: ‘log in op het portaal’, maar uiteindelijk moet je bij de bewoners komen en dat proberen we op deze manier te doen. We werken de komende jaren hard om deze afstand verder te verkleinen. Ons doel is om iedereen in de Achterhoek de kans te geven mee te doen. Met de huidige opzet zijn we hierin volgens mij goed op weg.”
Meer informatie
Contact
- Caspar Menkman, caspar.menkman@gemeenteberkelland.nl
