Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Voorbereiden op de Wcw: dit kun je doen als gemeente

22 september 2026

Op 1 januari 2027 gaat de Wet collectieve warmte (Wcw) in. De Wcw moet zorgen voor betrouwbare, betaalbare en duurzame warmtelevering. Gemeenten krijgen een centrale rol bij het ontwikkelen van warmtenetten. Wat betekent dit voor jouw gemeente? Wat moet je nu al regelen en hoe helpt het NPLW je hierbij?

Bovenaanzicht van de aanleg van een warmtenet
Warmtenet Terheijden Drimmelen

Breng de lokale situatie in kaart

Inventariseer welke warmtenetten er al liggen, welke in ontwikkeling zijn en voor welke gebieden plannen bestaan. Bepaal daarna de concrete vervolgstappen.

Zijn er bestaande warmtenetten in jouw gemeente?

Breng dan de lokale gevolgen van het overgangsrecht in beeld. Bekijk hier de stappen die je moet nemen bij het overgangsrecht. Voor veel bestaande situaties moet het college vóór 1 januari 2028 een aanwijzingsbesluit nemen. 

Zijn er in jouw gemeente warmtenetten in ontwikkeling?

De Wcw geeft het gemeentelijke planproces een nieuwe juridische basis. Houd daarom bij lopende projecten al rekening met de nieuwe rollen en procedures. In het stappenplan ontwikkelen warmtenet zie je hoe je een warmtenet realiseert onder de Wcw. Een belangrijke taak is het vaststellen van warmtekavels en het aanwijzen van een publiek warmtebedrijf.

Maak gebruik van NPLW-ondersteuning

  • Lees de nieuwe pagina De Wcw komt eraan: wat betekent dit voor jouw gemeente?
  • In het najaar van 2026 verschijnen gedetailleerde stappenplannen, sjablonen, invulinstructies en formats voor onder andere collegebesluiten, warmtebedrijven en warmtekavels. Deze kun je gebruiken om invulling te geven aan je verantwoordelijkheden en bevoegdheden onder de Wcw.
  • Bekijk ook het Wcw-kennisdossier voor stappenplannen, uitlegvideo's en handreikingen.

Relevant nieuws

Blog

Na de zomer: tempo maken én vooruitkijken

De periode na de zomervakantie vind ik altijd een bijzondere. We moeten collectief weer opstarten, maar doen dat meestal meteen van 0 naar 100. Misschien ook niet zo gek: voor je het weet is het kerst en willen we allemaal nog van alles vóór het einde van het jaar afronden. Het risico is dat we daardoor vooral bezig zijn met wat vandaag onze aandacht vraagt. Terwijl juist nu ook de vraag belangrijk is: waar willen we over een paar maanden staan?

03-09-2026
Na de zomer: tempo maken én vooruitkijken
Rapport

Integrale aanpak energiesysteem vergt ander ontwerp warmtenet

De keuze voor een warmtenet is steeds vaker ook een keuze over netcongestie, infrastructuurkosten en de inrichting van het toekomstige energiesysteem. Dit is een van de belangrijkste trends uit het Nationaal Warmtenet Trendrapport 2026.

27-08-2026
Integrale aanpak energiesysteem vergt ander ontwerp warmtenet

Bereid je vóór 1 oktober voor op de nieuwe werkwijze voor aanvraag netcapaciteit bij woningbouw

Vanaf 1 oktober 2026 verandert de werkwijze voor het aanvragen van netcapaciteit voor woningbouwprojecten. Als gemeente kun je vanaf dat moment eerder in het planproces netcapaciteit aanvragen voor woningbouwprojecten die binnen 10 jaar worden opgeleverd. Dit maakt eerder duidelijk of en wanneer voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet beschikbaar is.

27-08-2026
Bereid je vóór 1 oktober voor op de nieuwe werkwijze voor aanvraag netcapaciteit bij woningbouw
Bekijk alle nieuwsberichten

Gerelateerde webinars

Webinar over de Wet collectieve warmte in 2026 terugkijken

De Wet collectieve warmte (Wcw) is op 9 december 2025 door de Eerste Kamer aangenomen. Het doel van de wet is om de ontwikkeling van nieuwe warmtenetten te vergemakkelijken en zo de energietransitie te bevorderen. Maar ook om betaalbaarheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid van collectieve warmtelevering te waarborgen. In deze webinar staan we stil bij de laatste ontwikkelingen rondom de Wcw.

09-03-2026
Webinar over de Wet collectieve warmte in 2026 terugkijken

Webinar over publiek-private warmtebedrijven terugkijken

Maandag 24 juni 2024 organiseerde NPLW het laatste webinar van de 7-delige Wcw-webinarreeks. Dit webinar gaat over publiek-private warmtebedrijven. Veel gemeenten vragen zich af welke rol zij kunnen nemen in lokale warmtelevering door een publiek warmtebedrijf volgens de nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw).

24-06-2024
Webinar over publiek-private warmtebedrijven terugkijken
Bekijk alle webinars

Relevante praktijkvoorbeelden

Súdwest-Fryslân leert van Denemarken over betaalbare warmtenetten

Súdwest-Fryslân is druk bezig met haar bronnenstrategie en wil een 100% gemeentelijk warmtebedrijf oprichten. Procesmanager Michiel de Wit van de gemeente Súdwest-Fryslân vertelt hoe hun project Confidence-subsidie ontving vanuit Denemarken. "Maak een groot plan en start klein."

15-10-2024
Súdwest-Fryslân leert van Denemarken over betaalbare warmtenetten

Netcongestie als kans: hoe Barneveld utiliteit inzet als motor voor de energietransitie

In veel gemeenten staan woningen centraal in de wijkaanpak en is er minder aandacht voor bedrijfs- en maatschappelijk vastgoed. Tegelijkertijd raakt netcongestie beide en kunnen woningen, scholen en bedrijventerreinen niet vanzelfsprekend worden aangesloten op het stroomnet. In Barneveld leidde die spanning tot een andere manier van werken. Pierre Koreneef is projectleider netcongestie bij de gemeente Barneveld en vertelt hoe de gemeente bedrijfs- en maatschappelijk vastgoed (utiliteit) ziet als een kans om binnen bestaande beperkingen toch vooruitgang te boeken richting een aardgasvrije toekomst.

21-09-2026
Netcongestie als kans: hoe Barneveld utiliteit inzet als motor voor de energietransitie

Veenendaal neemt regie over bedrijfs- en maatschappelijk vastgoed

In de wijkaanpak ligt de focus vaak sterk op woningen, waardoor bedrijfs- en maatschappelijk vastgoed (utiliteit) en bedrijventerreinen pas laat in beeld komen. De zakelijke doelgroep is divers: een bakkerij heeft een ander verbruikersprofiel en motivatie dan een kantoorgebouw. De gemeente Veenendaal neemt juist de regie over álle gebouwde omgeving, inclusief bedrijfs- en maatschappelijk vastgoed en bedrijventerreinen. Frederik Oudman vertelt ons hoe ze dit in Veenendaal aanpakken.

21-09-2026
Veenendaal neemt regie over bedrijfs- en maatschappelijk vastgoed
Bekijk alle praktijkvoorbeelden