Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Aflevering 12: Participatie die werkt in de warmtetransitie

14 januari 2026

In deze aflevering staat het participatieproces in de warmtetransitie centraal. Want hoe zorg je ervoor dat bewoners zich gehoord voelen bij ingrijpende veranderingen in hun wijk en woning? Wat vraagt dat van gemeenten, en hoe ga je om met verschillen van inzicht, weerstand en uiteenlopende belangen? Je hoort het in deze 2e aflevering van het 3e seizoen van de podcastserie Expeditie Energie.

Gasten

  • Christine Bleijenberg, De Haagse Hogeschool
  • Arja de Waal, gemeente Leiden

Host Brecht van Hulten gaat in gesprek met Christine Bleijenberg (associate lector Urban Governance De Haagse Hogeschool) en Arja de Waal (omgevingsmanager gemeente Leiden). Vanuit onderzoek en praktijk verkennen zij wat participatie kan opleveren, waar het schuurt en welke keuzes bijdragen aan een zorgvuldig en effectief proces.

Participatie draait om acceptatie, niet om draagvlak

Christine laat in de podcast zien dat participatie vaak te instrumenteel wordt ingezet, als middel om draagvlak te organiseren voor vooraf bedachte plannen. Maar dat werkt in de praktijk niet. Een goed participatieproces kost tijd en leidt niet altijd tot consensus, maar wel tot meer acceptatie van besluiten. Bewoners hoeven het niet overal mee eens te zijn, zolang zij ervaren dat hun perspectief serieus is meegenomen.

Een belangrijk thema in het gesprek is het omgaan met uiteenlopende opvattingen. Verschillen zijn onvermijdelijk en horen bij participatie. Juist door die verschillen zichtbaar te maken en niet te snel naar consensus te zoeken, ontstaat begrip en vertrouwen. Dat vormt de basis om gezamenlijk verder te kunnen in een complex proces als de warmtetransitie.

Praktijkervaringen uit Leiden

Arja vertelt hoe participatie vorm krijgt in verschillende wijken in Leiden. Ze beschrijft het belang van goed voorwerk, zoals een wijkanalyse en het betrekken van bestaande netwerken en ambassadeurs. Ook gaat ze in op het werken met werkgroepen en klankbordgroepen, het bereiken van diverse doelgroepen en het investeren in langdurige relaties met bewoners.

Het belang van follow-up en communicatie

Christine en Arja benadrukken dat participatie niet stopt bij het ophalen van meningen. Terugkoppeling is cruciaal. Bewoners willen weten wat er met hun inbreng gebeurt en waarom bepaalde keuzes wel of niet worden gemaakt. Zonder duidelijke follow-up kan opgebouwd vertrouwen snel verdwijnen.

Tip: je kunt de podcast ook beluisteren in je favoriete podcast-app, bijvoorbeeld Apple podcasts of Spotify. En als je daar op 'Abonneren' of 'Volgen' klikt, krijg je automatisch bericht als er een nieuwe aflevering online is.

Meer informatie

Relevant nieuws

Kamerbrief

Kabinet: hybride warmtepomp vanaf 2029 de norm

Het kabinet wil dat woningeigenaren vanaf 2029 een slimme, hybride warmtepomp kopen als hun cv-ketel aan vervanging toe is. De norm geldt voor alle woningen zonder aansluiting op een warmtenet. Voorlopig vallen appartementsgebouwen en monumenten buiten de norm.

08-10-2026
Kabinet: hybride warmtepomp vanaf 2029 de norm
Onderzoek

Duidelijke keuzes nodig om te voorkomen dat warmtetransitie stokt

De warmtetransitie staat op een kantelpunt. Na jaren van plannen maken, dreigt de stap naar de uitvoering nu te stokken. Dat blijkt uit de Monitor Lokale Warmtetransitie 2026 van NPLW. Gemeenten en proeftuinen vragen om duidelijke keuzes om voortgang in de warmtetransitie mogelijk te maken.

07-10-2026
Duidelijke keuzes nodig om te voorkomen dat warmtetransitie stokt
Evenement

Congres Regionale Energie en Lokale Warmte: Kies je sessies

Kom jij naar het Congres Regionale Energie en Lokale Warmte? Schrijf je dan nu in voor 3 van de ruim 50 sessies! Als je je hebt aangemeld, heb je hierover een mail ontvangen.

05-10-2026
Congres Regionale Energie en Lokale Warmte: Kies je sessies
Bekijk alle nieuwsberichten

Gerelateerde webinars

Webinar over de Doenvermogentoets terugkijken

In dit webinar gaan we in op de Handreiking Doenvermogentoets Warmtetransitie. Dit praktische hulpmiddel helpt gemeenten om in de uitvoering van de warmtetransitie bewoners eerder in actie te laten komen. Beter aansluiten bij het doenvermogen van bewoners zorgt ervoor dat iedereen kan meedoen aan de warmtetransitie, ook mensen in een kwetsbare positie.

02-03-2026
Webinar over de Doenvermogentoets terugkijken

Webinar over burgerparticipatie in de energietransitie terugkijken

Hoe betrek je bewoners bij de energietransitie? En waarom leidt participatie niet altijd tot meer betrokkenheid of betere besluiten? In dit webinar staat de kracht van verbinding centraal. De sprekers delen inzichten uit onderzoek en praktijkervaringen uit de Rotterdamse wijk Bospolder/Tussendijken.

19-12-2025
Webinar over burgerparticipatie in de energietransitie terugkijken

Webinar over het bereiken van bewoners bij de isolatieaanpak terugkijken

Veel gemeenten hebben inmiddels een isolatieaanpak, maar merken dat ze niet alle doelgroepen bereiken of dat bewoners na een eerste contactmoment geen vervolgstappen zetten. Hoe komt dat? En belangrijker: wat werkt wél? Je leert het in dit webinar.

10-11-2025
Webinar over het bereiken van bewoners bij de isolatieaanpak terugkijken
Bekijk alle webinars