Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Let bij bestaande warmtenetten op het overgangsrecht van de Wcw

17 april 2026

Op 1 januari 2027 treedt de Wet collectieve warmte (Wcw) in werking. Vanaf dat moment geldt het overgangsrecht voor situaties met een bestaand warmtenet. Dat recht is ook van toepassing als er sprake is van een warmtenet dat vergevorderd is voorbereid of (deels) is gerealiseerd.

Bovenaanzicht van de aanleg van een warmtenet
Toelichting bij deze afbeelding
Warmtenet Terheijden Drimmelen

Het overgangsrecht bepaalt hoe de wetgever omgaat met bestaande collectieve warmtevoorzieningen zodra de wet ingaat. Het is belangrijk om je hierop tijdig voor te bereiden. Hieronder volgen enkele aspecten waarmee je rekening moet houden.

Aanwijzingsbesluit binnen 1 jaar

Heeft jouw gemeente al een bestaand warmtenet? Of is er een warmtenet dat in vergevorderde voorbereiding of (deels) gerealiseerd is? Dan moet jouw college vóór 1 januari 2028 het bestaande warmtebedrijf formeel aanwijzen voor het gebied waarbinnen dat warmtebedrijf actief is. In deze situaties hoeft het college dus geen nieuw warmtekavel vast te stellen. De bestaande situatie is het uitgangspunt. Op basis daarvan bepaalt het college hoe groot de warmtekavel is waarvoor de aanwijzing geldt.

Samenvoegen kavels

Om te voorkomen dat onderdelen van 1 collectief warmtesysteem in aparte kavels terechtkomen, moet het college in bepaalde gevallen warmtekavels samenvoegen. Dit geldt als de levering van warmte in het ene gebied afhankelijk is van toegang tot het andere gebied én in beide gebieden hetzelfde warmtebedrijf actief is. Je kunt afwijken van het samenvoegen van kavels als je met het aangewezen warmtebedrijf hebt afgesproken de gebieden gescheiden te houden.

Kleine collectieve warmtesystemen: ontheffing en melding

Ook warmtebedrijven met een klein collectief warmtesysteem (minder dan 1.500 aansluitingen) vallen onder het overgangsrecht. Wel kan het warmtebedrijf hiervoor een ontheffing aanvragen. Een ontheffing brengt minder administratieve verplichtingen met zich mee dan een gewone aanwijzing.

Verhuurders en vve’s die warmte transporteren en leveren aan huurders of leden vallen ook onder het overgangsrecht. Zij moeten hun bestaande warmtelevering binnen 6 maanden na inwerkingtreding melden bij het college. Door deze melding krijgen zij automatisch een ontheffing voor een klein collectief warmtesysteem. Die heffing is 30 jaar geldig. Let op: als de verhuurder of vve warmte vanuit het warmtebedrijf doorlevert aan huurders of leden, valt dit buiten de meldplicht.   

Waarom nu voorbereiden?

De deadlines lijken misschien ruim, maar deze stappen vragen om:

  • Inzicht in bestaande situaties 
  • Afstemming met warmtebedrijven 
  • Bestuurlijke besluitvorming, in bovenlokale situaties ook tussen gemeenten  

Voor gemeenten betekent de inwerkingtreding van de wet dat er verplichtingen ontstaan, onder andere de hier toegelichte verplichtingen. Begin op tijd met de voorbereiding om aan deze verplichtingen te kunnen voldoen.

Meer weten?

Meer informatie vind je op de pagina over het overgangsrecht. Hier vind je ook een stappenplan ter voorbereiding op het overgangsrecht.

Oproep

Vragen of knelpunten rondom het overgangsrecht? Laat het ons weten. Jouw ervaring helpt ons om gemeenten beter te ondersteunen. Mail naar de Helpdesk.

Leerkring bovenlokale warmtenetten

NPLW organiseert een leerkring voor gemeenten en regio’s met een bestaand of toekomstig bovenlokaal warmtenet. Met bovenlokaal bedoelen we: gemeentegrensoverschrijdend, met 2 of meerdere gemeenten.

De 1e sessie van deze leerkring is op 21 mei en staat in het teken van bestaande bovenlokale warmtenetten en het overgangsrecht. 

Relevant nieuws

Subsidie

Vraag € 60.000 subsidie aan voor je warmte- of energieconcept

De European City Facility (EUCF) heeft de 8e subsidieronde geopend. Gemeenten en lokale overheden kunnen € 60.000 aanvragen om een investeringsconcept uit te werken voor duurzame energie- en klimaatprojecten. Nieuw in deze ronde: de subsidie is ook bruikbaar voor het opstellen van lokale warmte- en koelplannen. Dit biedt kansen bij het opstellen van je warmteprogramma. Aanvragen kan tot en met 21 december 2026, individueel of samen met andere overheden.

11-11-2026
Vraag € 60.000 subsidie aan voor je warmte- of energieconcept
Blog

Mijn geloof in de decentrale energietransitie

In mijn LinkedIn-tijdlijn kon ik er al een tijdje niet meer omheen, en ik hoop jullie ook niet: ons Congres Regionale Energie en Lokale Warmte stond op 4 november op het programma! Ik schrijf dit op de terugweg van een ontzettend geslaagde dag samen met velen van jullie. Wat was het fijn om zoveel positiviteit en daadkracht te voelen. Een welkom tegenwicht tegen het vaak negatieve nieuws in de media over de energietransitie!

05-11-2026
Mijn geloof in de decentrale energietransitie
Evenement

Congres Regionale Energie en Lokale Warmte: terugblik

Op woensdag 4 november 2026 bezochten ruim 1.250 deelnemers uit heel Nederland het 4e Congres Regionale Energie en Lokale Warmte in het Beatrix theater in Utrecht. Eén thema liep als een rode draad door de dag: de energie- en warmtetransitie is een muziekstuk dat je alleen samen speelt.

04-11-2026
Congres Regionale Energie en Lokale Warmte: terugblik
Bekijk alle nieuwsberichten