Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Let bij bestaande warmtenetten op het overgangsrecht van de Wcw

17 april 2026

Op 1 januari 2027 treedt de Wet collectieve warmte (Wcw) in werking. Vanaf dat moment geldt het overgangsrecht voor situaties met een bestaand warmtenet. Dat recht is ook van toepassing als er sprake is van een warmtenet dat vergevorderd is voorbereid of (deels) is gerealiseerd.

Bovenaanzicht van de aanleg van een warmtenet
Toelichting bij deze afbeelding
Warmtenet Terheijden Drimmelen

Het overgangsrecht bepaalt hoe de wetgever omgaat met bestaande collectieve warmtevoorzieningen zodra de wet ingaat. Het is belangrijk om je hierop tijdig voor te bereiden. Hieronder volgen enkele aspecten waarmee je rekening moet houden.

Aanwijzingsbesluit binnen 1 jaar

Heeft jouw gemeente al een bestaand warmtenet? Of is er een warmtenet dat in vergevorderde voorbereiding of (deels) gerealiseerd is? Dan moet jouw college vóór 1 januari 2028 het bestaande warmtebedrijf formeel aanwijzen voor het gebied waarbinnen dat warmtebedrijf actief is. In deze situaties hoeft het college dus geen nieuw warmtekavel vast te stellen. De bestaande situatie is het uitgangspunt. Op basis daarvan bepaalt het college hoe groot de warmtekavel is waarvoor de aanwijzing geldt.

Samenvoegen kavels

Om te voorkomen dat onderdelen van 1 collectief warmtesysteem in aparte kavels terechtkomen, moet het college in bepaalde gevallen warmtekavels samenvoegen. Dit geldt als de levering van warmte in het ene gebied afhankelijk is van toegang tot het andere gebied én in beide gebieden hetzelfde warmtebedrijf actief is. Je kunt afwijken van het samenvoegen van kavels als je met het aangewezen warmtebedrijf hebt afgesproken de gebieden gescheiden te houden.

Kleine collectieve warmtesystemen: ontheffing en melding

Ook warmtebedrijven met een klein collectief warmtesysteem (minder dan 1.500 aansluitingen) vallen onder het overgangsrecht. Wel kan het warmtebedrijf hiervoor een ontheffing aanvragen. Een ontheffing brengt minder administratieve verplichtingen met zich mee dan een gewone aanwijzing.

Verhuurders en vve’s die warmte transporteren en leveren aan huurders of leden vallen ook onder het overgangsrecht. Zij moeten hun bestaande warmtelevering binnen 6 maanden na inwerkingtreding melden bij het college. Door deze melding krijgen zij automatisch een ontheffing voor een klein collectief warmtesysteem. Die heffing is 30 jaar geldig. Let op: als de verhuurder of vve warmte vanuit het warmtebedrijf doorlevert aan huurders of leden, valt dit buiten de meldplicht.   

Waarom nu voorbereiden?

De deadlines lijken misschien ruim, maar deze stappen vragen om:

  • Inzicht in bestaande situaties 
  • Afstemming met warmtebedrijven 
  • Bestuurlijke besluitvorming, in bovenlokale situaties ook tussen gemeenten  

Voor gemeenten betekent de inwerkingtreding van de wet dat er verplichtingen ontstaan, onder andere de hier toegelichte verplichtingen. Begin op tijd met de voorbereiding om aan deze verplichtingen te kunnen voldoen.

Meer weten?

Meer informatie vind je op de pagina over het overgangsrecht. Hier vind je ook een stappenplan ter voorbereiding op het overgangsrecht.

Oproep

Vragen of knelpunten rondom het overgangsrecht? Laat het ons weten. Jouw ervaring helpt ons om gemeenten beter te ondersteunen. Mail naar de Helpdesk.

Leerkring bovenlokale warmtenetten

NPLW organiseert een leerkring voor gemeenten en regio’s met een bestaand of toekomstig bovenlokaal warmtenet. Met bovenlokaal bedoelen we: gemeentegrensoverschrijdend, met 2 of meerdere gemeenten.

De 1e sessie van deze leerkring is op 21 mei en staat in het teken van bestaande bovenlokale warmtenetten en het overgangsrecht. 

Relevant nieuws

Hulpmiddel

Standaard opdrachtomschrijvingen plan-MER nu beschikbaar

De standaard opdrachtomschrijvingen voor de plan-MER bij het warmteprogramma zijn gereed en vanaf nu beschikbaar op deze website. Ook kun je een modeluitvraag en een gebruikershandleiding downloaden. Hiermee is het ondersteuningspakket compleet.

16-04-2026
Standaard opdrachtomschrijvingen plan-MER nu beschikbaar
Hulpmiddel

Handreiking uitvoeringsparagraaf beschikbaar

Hoe organiseer je de uitvoering van je warmteprogramma precies? Als gemeente beschrijf je dat in de uitvoeringsparagraaf. NPLW helpt je op weg met een handreiking.

10-04-2026
Handreiking uitvoeringsparagraaf beschikbaar

Tariefsverlaging Commissie mer bij gebruik modelrapportage

Maakt jouw gemeente gebruik van de modelrapportage voor de milieueffectrapportage (MER) bij het warmteprogramma? Dan profiteer je van een lager tarief bij de Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie mer).

07-04-2026
Tariefsverlaging Commissie mer bij gebruik modelrapportage
Bekijk alle nieuwsberichten