Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Let bij bestaande warmtenetten op het overgangsrecht van de Wcw

17 april 2026

Op 1 januari 2027 treedt de Wet collectieve warmte (Wcw) in werking. Vanaf dat moment geldt het overgangsrecht voor situaties met een bestaand warmtenet. Dat recht is ook van toepassing als er sprake is van een warmtenet dat vergevorderd is voorbereid of (deels) is gerealiseerd.

Bovenaanzicht van de aanleg van een warmtenet
Toelichting bij deze afbeelding
Warmtenet Terheijden Drimmelen

Het overgangsrecht bepaalt hoe de wetgever omgaat met bestaande collectieve warmtevoorzieningen zodra de wet ingaat. Het is belangrijk om je hierop tijdig voor te bereiden. Hieronder volgen enkele aspecten waarmee je rekening moet houden.

Aanwijzingsbesluit binnen 1 jaar

Heeft jouw gemeente al een bestaand warmtenet? Of is er een warmtenet dat in vergevorderde voorbereiding of (deels) gerealiseerd is? Dan moet jouw college vóór 1 januari 2028 het bestaande warmtebedrijf formeel aanwijzen voor het gebied waarbinnen dat warmtebedrijf actief is. In deze situaties hoeft het college dus geen nieuw warmtekavel vast te stellen. De bestaande situatie is het uitgangspunt. Op basis daarvan bepaalt het college hoe groot de warmtekavel is waarvoor de aanwijzing geldt.

Samenvoegen kavels

Om te voorkomen dat onderdelen van 1 collectief warmtesysteem in aparte kavels terechtkomen, moet het college in bepaalde gevallen warmtekavels samenvoegen. Dit geldt als de levering van warmte in het ene gebied afhankelijk is van toegang tot het andere gebied én in beide gebieden hetzelfde warmtebedrijf actief is. Je kunt afwijken van het samenvoegen van kavels als je met het aangewezen warmtebedrijf hebt afgesproken de gebieden gescheiden te houden.

Kleine collectieve warmtesystemen: ontheffing en melding

Ook warmtebedrijven met een klein collectief warmtesysteem (minder dan 1.500 aansluitingen) vallen onder het overgangsrecht. Wel kan het warmtebedrijf hiervoor een ontheffing aanvragen. Een ontheffing brengt minder administratieve verplichtingen met zich mee dan een gewone aanwijzing.

Verhuurders en vve’s die warmte transporteren en leveren aan huurders of leden vallen ook onder het overgangsrecht. Zij moeten hun bestaande warmtelevering binnen 6 maanden na inwerkingtreding melden bij het college. Door deze melding krijgen zij automatisch een ontheffing voor een klein collectief warmtesysteem. Die heffing is 30 jaar geldig. Let op: als de verhuurder of vve warmte vanuit het warmtebedrijf doorlevert aan huurders of leden, valt dit buiten de meldplicht.   

Waarom nu voorbereiden?

De deadlines lijken misschien ruim, maar deze stappen vragen om:

  • Inzicht in bestaande situaties 
  • Afstemming met warmtebedrijven 
  • Bestuurlijke besluitvorming, in bovenlokale situaties ook tussen gemeenten  

Voor gemeenten betekent de inwerkingtreding van de wet dat er verplichtingen ontstaan, onder andere de hier toegelichte verplichtingen. Begin op tijd met de voorbereiding om aan deze verplichtingen te kunnen voldoen.

Meer weten?

Meer informatie vind je op de pagina over het overgangsrecht. Hier vind je ook een stappenplan ter voorbereiding op het overgangsrecht.

Oproep

Vragen of knelpunten rondom het overgangsrecht? Laat het ons weten. Jouw ervaring helpt ons om gemeenten beter te ondersteunen. Mail naar de Helpdesk.

Leerkring bovenlokale warmtenetten

NPLW organiseert een leerkring voor gemeenten en regio’s met een bestaand of toekomstig bovenlokaal warmtenet. Met bovenlokaal bedoelen we: gemeentegrensoverschrijdend, met 2 of meerdere gemeenten.

De 1e sessie van deze leerkring is op 21 mei en staat in het teken van bestaande bovenlokale warmtenetten en het overgangsrecht. 

Relevant nieuws

Internetconsultatie

Internetconsultatie ISDE en SVVE

De internetconsultaties voor wijzigingen van de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) en de Subsidieregeling Verduurzaming voor Verenigingen van Eigenaars (SVVE) staan open. Via de consultatie kun je tot en met 21 augustus 2026 reageren.

21-07-2026
Internetconsultatie ISDE en SVVE
Kamerbrief

Kamerbrief collectieve warmte: wat betekent dit voor jouw gemeente?

Volgens het kabinet zijn collectieve warmtesystemen, voor een belangrijk deel van de gebouwde omgeving, de maatschappelijk meest kosteneffectieve manier om aardgasvrij te worden. Daarnaast kunnen warmtenetten bijdragen aan het verminderen van netcongestie, het benutten van lokale duurzame warmtebronnen en het vergroten van de flexibiliteit van het energiesysteem. Het kabinet blijft daarom vol inzetten op collectieve warmte en werkt aan betere financiële, juridische en organisatorische randvoorwaarden. Dat staat in de Kamerbrief die minister Van Veldhoven-van der Meer van Klimaat en Groene Groei 6 juli stuurde aan de Tweede Kamer. We lichten de onderwerpen uit die voor jou als gemeente het meest relevant zijn.

10-07-2026
Kamerbrief collectieve warmte: wat betekent dit voor jouw gemeente?
Kamerbrief

Kamerbrief: aanpak netcongestie versterken

Netcongestie is voor veel gemeenten een van de grootste uitdagingen bij de uitvoering van de warmtetransitie. In de Kamerbrief van 30 juni laat staatssecretaris Jo-Annes de Bat zien dat het kabinet de aanpak van netcongestie verder versterkt. Naast het uitbreiden van het elektriciteitsnet ligt de nadruk steeds meer op het slimmer benutten van de bestaande capaciteit en op een netbewuste inrichting van het energiesysteem.

02-07-2026
Kamerbrief: aanpak netcongestie versterken
Bekijk alle nieuwsberichten