Isolatie- of aardgasvrijbordjes in de tuin: doen of niet?
Je ziet ze steeds vaker: bordjes in de voortuin met 'Mijn huis is geïsoleerd' of 'Ik ga voor aardgasvrij'. De bedoeling is helder: laten zien dat er verduurzaamd wordt in de wijk. Zetten de bordjes bewoners ook écht in beweging? En zo ja: waarom soms wel, maar vaak niet vanzelf? Marleen Wolters (gemeente Cranendonck) en Anneroos Troost (gemeente Renkum) vertellen wat de tuinbordjes opleveren.
Renkum
31.356
Toelichting bij deze afbeelding
Zichtbaarheid trekt aandacht, maar geen gesprek
“De bordjes vallen op, maar in meerdere wijken blijft het effect steken bij kijken en denken, niet bij praten of doen. We hoopten dat bewoners elkaar makkelijker zouden aanspreken. Maar dat gebeurt nauwelijks. Zeker niet als mensen hun buren eigenlijk niet kennen”, vertelt Marleen. Soms werkt het zelfs averechts merkt Anneroos op: “Als de bordjes via sociale media of de lokale krant worden gepromoot, reageren mensen met: 'Ik ga geen gratis reclame maken voor de gemeente', of met: 'Daar wil ik niet mee geassocieerd worden'. Het bordje voelt niet als een neutraal signaal, maar als een publiek statement, alsof je je expliciet uitspreekt voor het beleid of de gemeente.”
Sociale beïnvloeding werkt, maar alleen als het dichtbij voelt
Het woord 'aardgasvrij' is vaak een brug te ver
In gesprekken komt de term 'aardgasvrij' steeds terug als breekpunt. Anneroos: “Omdat het voor veel bewoners abstract, groot en ver weg voelt. Er haken ook bewoners af, omdat het voelt als een definitief statement. Daarom zoeken we in meerdere wijken naar andere framing. Bordjes met: 'Mijn huis is geïsoleerd' of 'Klaar voor de volgende stap' vinden bewoners toegankelijker.” Ze benoemen iets concreets, iets wat al is gedaan, geen belofte voor de toekomst. “Dat sluit aan bij wat bewoners zelf zeggen. Bewoners begrijpen isolatie: dat is iets wat je kunt zien en afronden. Aardgasvrij voelt als een heel traject”, geeft Marleen aan.
Commitment groeit in kleine stappen
Grote opgaven vragen om kleine, behapbare stappen. En die stappen moet je niet alleen nemen, maar ze moeten ook worden herkend en bevestigd. Een bordje kan helpen. Het zichtbaar maken van een afgeronde stap geeft vertrouwen: ik heb dit gedaan, het lukt. Dat vergroot de bereidheid om verder te gaan, oftewel de commitment.
Anneroos vertelt hoe kwetsbaar dit proces is: “We bieden de bordjes gratis aan, met paaltje en schroeven erbij. Toch loopt het niet storm. Waarom? Omdat bewoners ze zelf moeten ophalen en plaatsen. Bij een andere aanpak bezorgden en plaatsten we de bordjes zelf. Daar werden veel meer bordjes geplaatst. Niet omdat mensen daar gemotiveerder waren, maar omdat de drempels lager waren.”
De belangrijkste les is: bordjes zijn geen gesprekstarter, maar een gespreksversterker. Ze werken het best wanneer het gesprek al ergens begonnen is, via een energiecoach, een wijkbijeenkomst of een betrokken buur. Een bordje zonder verhaal blijft anoniem.
Contact
- Anneroos Troost, a.troost@renkum.nl
- Of duurzaam@cranendonck.nl
Meer informatie
Dit praktijkvoorbeeld is geschreven door de gedragsexperts van onderzoeks- en adviesbureau Duwtje in opdracht van NPLW.
Sociale beïnvloeding werkt het beste via gelijke anderen: mensen die op je lijken, in een vergelijkbaar huis wonen en dezelfde keuzes maken. In theorie zijn buren daarvoor ideaal. Maar in de praktijk blijkt die nabijheid niet vanzelfsprekend. “In sommige straten weten buren elkaars naam niet. Dan blijft een bordje een object zonder verhaal”, vertelt Marleen.
Ook dan kan het toch nog werken. Marleen: “Er was een actieve bewoner uit Cranendonck die openlijk vertelde over zijn keuzes, meedeed aan interviews in het weekblad en zijn huis openstelde tijdens een duurzame huizenroute. Dan wordt zo’n bordje ineens logisch. Het hoort bij iemand die je kent. In dit geval leidde zijn inzet zelfs tot een hele straat die volgde. Niet door het bordje alleen, maar doordat deze bewoner het gesprek actief bleef voeren. Het bordje hielp bij de herkenning, maar pas door het contact kwamen mensen in actie.”