‘Gemeenten werken hard aan de warmtetransitie’
In het voorjaar van 2024 interviewden de accounthouders van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) ruim 110 gemeenteambtenaren. Ook hebben zij gesprekken gevoerd met projectleiders van de 66 Proeftuinen Aardgasvrije Wijken en met lokale en regionale bestuurders tijdens 15 Doe-ateliers. Het beeld dat hieruit naar voren komt, is dat alle gemeenten in Nederland hard aan de slag zijn in de lokale warmtetransitie. Wel geven gemeenten aan meer financiële middelen en duidelijkheid nodig te hebben over wetgeving om te kunnen opschalen naar de uitvoeringsfase.
Toelichting bij deze afbeelding
Dit en andere signalen lees je in de 3 monitoringsrapporten van het NPLW, waar de minister van Klimaat en Groene Groei op 7 oktober de Tweede Kamer over berichtte.
Uit de rapporten blijkt dat alle gemeenten hard werken aan de warmtetransitie. Bijna de helft van de gemeenten is bezig met de voorbereiding op het warmteprogramma. Alle gemeenten zijn actief met het isoleren van woningen en andere gebouwen. Een meerderheid zet actief in op het stimuleren van individuele oplossingen zoals warmtepompen.
Meer warmtenetten
Gemeenten hebben meer plannen voor warmtenetten in vergelijking met vorig jaar, vooral in het stedelijk gebied. Het aantal aardgasvrije woningen bij de proeftuinen groeide tot circa 6.500. Daarnaast hebben gemeenten in de proeftuinen ruim 3.500 woningen aardgasvrij-ready gemaakt en is bijna de helft van de proeftuinen bezig met uitvoering van isolatie, kierdichting en het stimuleren van elektrisch koken.
Signalen
Sinds de start van de proeftuinen heeft de overheid veel signalen opgepakt. Zo zijn de wetten Wgiw en Wcw in behandeling bij de respectievelijk de Eerste - en Tweede Kamer. Ook heeft het Rijk veel meer financiële middelen beschikbaar gesteld voor bijvoorbeeld de aanleg van warmtenetten, de installatie van warmtepompen en isolatie. Daarnaast zijn er veel rijksmiddelen beschikbaar voor meer uitvoeringscapaciteit, waardoor provincies, regio’s en gemeenten personeel konden aannemen. Toch blijkt het nog niet genoeg.
Vragen over wetgeving
Uit de rapporten blijkt dat gemeenten duidelijkheid vragen over de wetgeving en voor collectieve projecten is meer geld nodig, bijvoorbeeld voor het realiseren van warmtenetten. De bestuurders geven aan ook een goed, nationaal verhaal nodig te hebben om bewoners te overtuigen van nut en noodzaak om een warmtenet aan te leggen als oplossing om van het gas af te gaan. Tot slot worstelen gemeenten met hun regierol en het stellen van prioriteiten gezien de grote samenhang met andere opgaven als netcongestie in relatie tot de warmtetransitie.
NPLW als kennispartner
De rapporten laten ook zien dat NPLW een gewaardeerde partner is voor gemeenten en veel andere organisaties in het veld van de lokale warmtetransitie. Een meerderheid zegt dat het NPLW in de kennisbehoefte voorziet door alle partijen bij elkaar te brengen en ondersteuningsaanbod te ontwikkelen. Zoals de handleiding Warmteprogramma of het Wijkuitvoeringsplan. Dat gaat versnippering tegen en bevordert het spreken van dezelfde taal. Ook organiseert het NPLW webinars en bijeenkomsten waardoor betrokken partijen aan elkaar worden verbonden om kennis uit te wisselen en best-practices te delen.
