Expeditie Energie podcast 12: Participatie die werkt in de warmtetransitie
In deze aflevering staat het participatieproces in de warmtetransitie centraal. Want hoe zorg je ervoor dat bewoners zich gehoord voelen bij ingrijpende veranderingen in hun wijk en woning? Wat vraagt dat van gemeenten, en hoe ga je om met verschillen van inzicht, weerstand en uiteenlopende belangen? Je hoort het in deze 2e aflevering van het 3e seizoen van de podcastserie Expeditie Energie.
U kunt dit onderdeel niet bekijken vanwege ontbrekende cookierechten. Klik hier om uw instellingen te wijzigen.
Host Brecht van Hulten gaat hierover in gesprek met Christine Bleijenberg (associate lector Urban Governance De Haagse Hogeschool) en Arja de Waal (omgevingsmanager gemeente Leiden). Vanuit onderzoek en praktijk verkennen zij wat participatie kan opleveren, waar het schuurt en welke keuzes bijdragen aan een zorgvuldig en effectief proces.
Participatie draait om acceptatie, niet om draagvlak
Christine laat in de podcast zien dat participatie vaak te instrumenteel wordt ingezet, als middel om draagvlak te organiseren voor vooraf bedachte plannen. Maar dat werkt in de praktijk niet. Een goed participatieproces kost tijd en leidt niet altijd tot consensus, maar wel tot meer acceptatie van besluiten. Bewoners hoeven het niet overal mee eens te zijn, zolang zij ervaren dat hun perspectief serieus is meegenomen.
Een belangrijk thema in het gesprek is het omgaan met uiteenlopende opvattingen. Verschillen zijn onvermijdelijk en horen bij participatie. Juist door die verschillen zichtbaar te maken en niet te snel naar consensus te zoeken, ontstaat begrip en vertrouwen. Dat vormt de basis om gezamenlijk verder te kunnen in een complex proces als de warmtetransitie.
Praktijkervaringen uit Leiden
Arja vertelt hoe participatie vorm krijgt in verschillende wijken in Leiden. Ze beschrijft het belang van goed voorwerk, zoals een wijkanalyse en het betrekken van bestaande netwerken en ambassadeurs. Ook gaat ze in op het werken met werkgroepen en klankbordgroepen, het bereiken van diverse doelgroepen en het investeren in langdurige relaties met bewoners.
Het belang van follow-up en communicatie
Christine en Arja benadrukken dat participatie niet stopt bij het ophalen van meningen. Terugkoppeling is cruciaal. Bewoners willen weten wat er met hun inbreng gebeurt en waarom bepaalde keuzes wel of niet worden gemaakt. Zonder duidelijke follow-up kan opgebouwd vertrouwen snel verdwijnen.
Bijeenkomst ‘Wie doet mee? Representativiteit en diversiteit in de energietransitie’
Op 21 januari organiseert NP RES samen met De Haagse Hogeschool een interactieve kennissessie in Den Haag over participatie en representativiteit in de energietransitie. Studenten, docenten en professionals gaan met elkaar in gesprek over de vraag wie er meepraat in de energietransitie en wie niet. En in hoeverre dat een probleem is. Als aftrap deelt Christine Bleijenberg de inzichten uit haar Transitietijd-essay ‘Van tellen naar wegen’. De sessie is bedoeld voor professionals en studenten die betrokken zijn bij participatie in de energietransitie.
