Opschalen isolatieaanpak: grootschaliger verduurzamen door gericht aan te schrijven
Door slim samen te werken, kunnen gemeenten met de beperkte capaciteit meer huizen verduurzamen. Zoals met de contingentenaanpak in Noord-Holland. Jade Oudejans (programmamanager innovatieprogramma Noord-Holland, Winst uit je Woning) en Sten de Wit (programmamanager energietransitie gebouwde omgeving, TNO) vertellen hoe ze met een AI-tool voorspellen welke verduurzamingsmaatregelen werken voor welke woning: “Op basis van die tool schrijven we heel gericht huishoudens aan.”
Alkmaar
Amstelveen
Amsterdam
Bergen (N-H)
Beverwijk
Blaricum
Bloemendaal
Castricum
Diemen
Edam-Volendam
Enkhuizen
Haarlem
Haarlemmermeer
Heemskerk
Heemstede
Heiloo
Den Helder
Hilversum
Hoorn
Huizen
Landsmeer
Laren
Medemblik
Oostzaan
Opmeer
Ouder-Amstel
Purmerend
Schagen
Texel
Uitgeest
Uithoorn
Velsen
Zandvoort
Zaanstad
Drechterland
Stede Broec
Waterland
Wormerland
Koggenland
Wijdemeren
Hollands Kroon
Gooise Meren
Dijk en Waard
113.196
95.840
941.927
29.653
43.052
12.938
23.554
37.077
33.327
37.126
18.738
168.898
166.978
39.529
27.556
24.613
56.678
94.595
76.202
41.287
11.685
11.547
46.305
9.778
12.669
14.525
96.182
48.778
13.958
13.489
32.204
70.361
17.335
165.201
20.550
22.445
17.721
16.328
24.214
24.672
50.592
61.213
91.411
Traditionele collectieve inkoopacties met standaardbrieven werken steeds minder goed. Veel bewoners die een brief krijgen hebben hun woning al verduurzaamd. Met de contingentenaanpak kijken we of we bewoners gerichter kunnen aanschrijven. Sten: “We selecteren woningen en bewoners op basis van specifieke kenmerken. De bewoner krijgt een brief op maat met verduurzamingsopties die aansluiten bij hun situatie.”
De tool van TNO bevat een database met zo’n 125 gebouwkarakteristieken per woning. De tool werkt met een machine learning-algoritme. Deze tool voorspelt op basis van de praktijkervaringen met bewezen, succesvolle oplossingen in welke andere woningen je dezelfde oplossing ook kunt toepassen. Zo kunnen aanbieders van verduurzamingsmaatregelen heel gericht een aanbod doen. Ook van die verduurzaamde woningen leert de tool en worden de voorspellingen weer beter. Het is een instrument om steeds beter te leren wat werkt in de verduurzaming en met die maatregelen gericht op te schalen.”
De contingentenaanpak wordt ingezet als onderdeel van een 4-jarig innovatieprogramma in Noord-Holland, met als doel de verduurzaming van woningen versnellen en opschalen. De provincie heeft daar subsidie voor gegeven. Deze aanpak in Noord-Holland richt zich op verduurzamingsmaatregelen zoals inkoopacties voor isolatie, zonnepanelen en warmtepompen. Inkoopacties zijn een manier om schaal te creëren. En met de contingentenaanpak breng je daar meer standaardisatie in aan, door segmenten te zoeken die een vergelijkbaar aanbod kunnen gebruiken. Oftewel schaalbaar maatwerk. Deze aanpak testen TNO en Winst uit je Woning met 10 Noord-Hollandse gemeenten.
Effectief en gericht bewoners aanschrijven
Jade: “We schrijven nu de eerste woningen aan met specifieke brieven, gericht op bepaalde verduurzamingsmaatregelen. Bijvoorbeeld als het platte dak aan vervanging toe is, dan bieden wij een pakket aan met een nieuw dak, isolatie en zonnepanelen. We benaderen bewoners op basis van succesvolle maatregelen uit het verleden en wat past bij de woning en de bewoners. Deze aanpak maakt het werk van adviseurs tot wel 25% effectiever.
Door gerichter aan te schrijven, met een aanbod waarin bewoners zich herkennen, krijg je meer mensen mee. Bij de oude aanpak waren bewoners nog wel eens teleurgesteld als ze hoorden dat ze voor bepaalde maatregelen toch niet in aanmerkingen kwamen. Dat voorkomen we hier mee.
We willen het liefst opschalen door een aanbod te doen over gemeentegrenzen heen, om schaalvergroting te creëren. Maar nu gemeenten ook een apart aanbod hebben lopen voor doelgroepen vanuit het Nationaal Isolatie Programma (NIP), kunnen we niet zomaar iedereen aanschrijven. We zoeken daarom de samenwerking met gemeenten op, om samen een aanbod te doen voor de juiste doelgroepen.”
Met de juiste data kun je gericht aanschrijven
Jade: “Om het aanbod beter aan te laten sluiten bij bewoners, doen we een pilot met het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) en de gemeente Schagen. We werken nu met demografische gegevens op postcode-6-niveau om te kijken hoe met deze gegevens de contingentenaanpak kunnen verrijken. Oftewel, we kijken naar de bevolkingsopbouw van gebieden op basis van de volledige postcode met 6 posities.”
In de ‘kluis’ van het CBS is het voor TNO mogelijk om met microdata op individueel woningniveau te werken en voorspellingen te doen. De uitkomsten worden vervolgens gesorteerd naar groepen woningen, zo zijn de gegevens niet herleidbaar naar individuele huishoudens. Jade: “We zijn op cluster- en wijkniveau aan het analyseren waarom bepaalde voorspellende factoren eruit komen: bijvoorbeeld waarom er meer afname van bepaalde maatregelen is bij huishoudens met meer kinderen. Als we dit weten, kunnen we onze communicatie daarop aanpassen.”
Datahuishouding is heel belangrijk. Jade: “Hoe beter de data, hoe beter de voorspelling. Wij zijn scherper gaan ophalen waarom in een bepaalde woning een maatregel niet wordt afgenomen. Is dat vanwege een technische reden of omdat de bewoner niet wil?” Sten vult aan: “Goede data vergemakkelijken het leerproces, omdat het al uitgeprobeerd is en je stappen kan zetten. Zie het niet als losse acties, maar als een opeenvolging van acties die we steeds verder ontwikkelen.”
Op 4 november is het faillissement van Winst uit je woning (Samen inkopen B.V.) uitgesproken. Met het oog op een mogelijke doorstart beheert De Stichting Tussenrekening de NIP- (Nationaal Isolatie Programma) en EA- (Energie Armoede) gelden van gemeenten, en zorgt voor de uitbetaling volgens de gestelde subsidievoorwaarden. Dit geldt voor geplande werkzaamheden van uitvoerders en voor bestaande subsidie aanvragen voor maatregelen die een bewoner in eigen beheer heeft uitgevoerd (declaratieroute). Vanaf maandag 10 november is het klantcontactcentrum weer bereikbaar via: 023-5836936 en info@winstuitjewoning.nl.
Meer informatie
- Lees hier meer over de contingentenaanpak | TNO
- Versneld naar klimaatneutrale gebouwde omgeving | TNO
- Lees hier verder over opschalen: Meer woningen verduurzamen door gezamenlijke SpUk LAI-aanpak in provincie Utrecht
- Lees hier over de Collectieve Inkoop Isoleren | Verenigingeigenhuis
Contact
- Sten de Wit, sten.dewit@tno.nl
- Jade Oudejans, jade@winstuitjewoning.nl
