Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud
NPLW Logo. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
Helpdesk

Hoe geef je bewonersinitiatieven een plek in het warmteprogramma?

Het warmteprogramma is de start van de gebiedsgerichte aanpak warmtetransitie door de gemeente. Het warmteprogramma geeft per gebied het tijdspad aan van verduurzaming en potentieel beschikbare duurzame warmtealternatieven. Energie-initiatieven van burgers zorgen voor draagvlak in een buurt of wijk en spelen daarmee een belangrijke rol in de totstandkoming van het warmteprogramma.

Hoe laat je bewonersinitiatieven meedenken?

  • Werk je als gemeente al samen met energiecoöperaties, die al ver gevorderd zijn met de planvorming? Laat ze dan als één van de professionele stakeholders input leveren. 
  • Bewonersinitiatieven weten wat er speelt bij bewoners en zijn gedreven vanuit waarden, zoals participatie, energierechtvaardigheid, betaalbaarheid en duurzaamheid. Laat ze meedenken over deze waarden, waarmee je de basis legt voor de keuzes in het warmteprogramma.
  • Actieve bewoners hebben een netwerk en kunnen helpen om een meer diverse groep bewoners aan tafel te krijgen om mee te laten denken over het warmteprogramma. 

Hoe benoem je de samenwerking met bewonersinitiatieven?

  • Neem de hoofdlijnen van het gemeentelijk beleid over samenwerking met, en ondersteuning van bewonersinitiatieven op. Dat biedt helderheid over de positie van bewonersinitiatieven in de warmtetransitie in jouw gemeente. Heb je hier nog geen specifiek beleid voor, maar zijn er wel veel bewonersinitiatieven? Ontwikkel dan een afwegingskader en beleid voor ondersteuning en samenwerking. 
  • Ga je aan de slag met gebieden prioriteren? Ga dan na of er bewonersinitiatieven in een gebied plaatsvinden en of die draagvlak hebben. 
  • Geef in het warmteprogramma aan hoe je bewonersinitiatieven wilt betrekken bij het maken van uitvoeringsplannen. 

Meer informatie

Relevante praktijkvoorbeelden

Bewoners in Steendam bouwen zelf een lokaal energiesysteem

In Steendam en Tjuchem gaan ze geen probleem uit de weg. De energiegemeenschap is op weg om volledig aardgasvrij te worden. Met een eigen energiesysteem waarin vraag en aanbod lokaal in balans zijn.

18-06-2026
Bewoners in Steendam bouwen zelf een lokaal energiesysteem

Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

In 2014 richtten gemeente Groningen en Waterbedrijf Groningen het publieke warmtebedrijf WarmteStad op. Groningen koos hiermee voor een actieve publieke rol in de warmtetransitie: niet alleen als regisseur, maar ook als eigenaar van een warmtebedrijf dat warmtenetten ontwikkelt en aanlegt. Marco Attema, Strateeg Energietransitie bij de gemeente Groningen: “Binnen de gemeente Groningen geloven we sterk in publieke realisatiekracht: zelf dingen doen.”

11-06-2026
Gemeente Groningen gelooft sterk in zelf dingen doen

Gemeenten en bewoners kiezen samen voor ZLT in Houten en Vlaardingen

Houten en Vlaardingen gaan van het gas af, en dat gaat al vanaf het begin in samenspraak met de bewoners. De Vlaardingse Drevenbuurt en de Polders in Houten behoren tot de eerste wijken die overstappen. Hier loopt een uitgebreid participatieproces, waarin het niet alleen gaat om informeren maar vooral om meedenken.

12-05-2026
Gemeenten en bewoners kiezen samen voor ZLT in Houten en Vlaardingen
Bekijk alle praktijkvoorbeelden